Kernwaarden van de programmatie van openbare bibliotheken

Kernwaarden van de programmatie van openbare bibliotheken

20.05.2026

De maatschappelijke rol van openbare bibliotheken wordt helder omschreven in het IFLA-UNESCO Manifest. Bibliotheken zijn een plaatselijke toegangspoort tot kennis en vormen een basisvoorwaarde om een leven lang te kunnen leren en onafhankelijke besluiten te kunnen vormen. Een belangrijk onderdeel van die rol is het faciliteren en ondersteunen van activiteiten. Deze gaan van leesbevorderingsactiviteiten en programma's om lees- en schrijfvaardigheden te ontwikkelen, over vormingen om media- en informatiegeletterdheid te stimuleren, tot schurende gesprekken die mensen in dialoog brengen en zo bijdragen tot een meerstemmig en evenwichtig publiek debat.

Om onze maatschappelijke rol op een doordachte manier te kunnen vervullen, blijkt er vandaag nood aan een charter dat houvast biedt om onze programmatie op een objectieve manier in te vullen. Naar analogie met het charter Kernwaarden van de collectie van openbare bibliotheken werd een nieuw charter over de kernwaarden van de programmatie van openbare bibliotheken uitgeschreven. Het biedt ondersteuning bij het programmeren van activiteiten en houvast bij de communicatie naar ons publiek.

Het charter is ontstaan uit een nood binnen de sector. Het werd opgemaakt door een werkgroep van Vlaamse openbare bibliotheken, binnen de brede sectorondersteuning van de VVBAD en de sectie Openbare Bibliotheken (OB). 

Het charter

Je kunt het vormgegeven charter onderaan deze pagina downloaden als webversie, printversie en drukversie. Ook vind je er een Worddocument met de tekst.

_______________________________________________________________

Kernwaarden van de programmatie van openbare bibliotheken

De bibliotheek is een plek voor dialoog en geletterdheid. Ze streeft ernaar een onafhankelijke bron van informatie te zijn en een huis van diverse verhalen. De bibliotheek is een deelplaats voor maatschappelijke kwesties, een oefenplaats om democratische vaardigheden te ontwikkelen en een leerplek om te groeien als persoon en als gemeenschap, met extra inzet op kwetsbare groepen.

Dit charter biedt richtlijnen voor het ontwikkelen van de programmatie:

De bibliotheek focust op geletterdheid, leesbevordering en taalvaardigheid, als basis tot inclusie en motor van verbeelding.

De bibliotheek staat voor democratie en creĆ«ert een veilige plek die mensen in een vrije dialoog verbindt, met respect voor de rechten van de mens.

De bibliotheek streeft ernaar onpartijdig te zijn. Ze zorgt dat verschillende perspectieven aan bod komen. De bibliotheek gaat het schurende gesprek niet uit de weg en draagt zo bij tot een meerstemmig en evenwichtig publiek debat.

De bibliotheek ondersteunt intellectuele vrijheid en kritisch burgerschap als hefbomen voor een sociaal rechtvaardige toekomst.

De programmatie wordt door de bibliotheek op deskundige wijze samengesteld vanuit een proactieve houding, gedragen door het hele team, waarbij we de burger centraal stellen.

De bibliotheek stimuleert cocreatie en participatie vanuit de gemeenschap. Ze biedt een platform met gedeeld eigenaarschap en vraagt inbreng aan partners. We leren van elkaar. Samenwerken draagt bij aan de sterkte en de impact van de programmatie, op inhoudelijk, democratisch en maatschappelijk vlak.

Dit charter is een levend document dat naargelang de noden bijsturing krijgt. Elke lokale openbare bibliotheek concretiseert dit en gebruikt het waar nodig om het gesprek gaande te houden. 

De Democratische Code van Probiblio en BiSC is de basis en inspiratie voor dit document. Met een werkgroep vanuit de VVBAD werd dit voor de Vlaamse bibliotheeksector aangepast en gevalideerd.

IMPORTANT

Download het charter als bestand

Je kunt het downloaden als webversie of printversie. Ook vind je hier een Worddocument met de tekst.

Waarom lid van de VVBAD worden?

  • Deel zijn van het netwerk van experten en collega's
  • Mee de belangen van de informatiesector behartigen
  • Korting krijgen op de activiteiten van de VVBAD
  • Toegang krijgen tot vakinformatie
  • Participeren in de verenigingsbesturen
Word lid
© Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie vzw
Statiestraat 179 | B-2600 Berchem (Antwerpen)
Tel: (+32) 03 281 44 57 | email: vvbad@vvbad.be