Willem Derde

META Nummer 2025/5

Willem Derde

Geschreven door Willem Derde
Gepubliceerd op 26.08.2025

Hoe ben je in de bibliotheeksector beland?

Mijn professioneel traject is een beetje atypisch. Na werkzaam te zijn geweest als assistent in de vakgroep Vergelijkende Cultuurwetenschappen aan de Universiteit Gent (UGent) was ik vijftien jaar actief in de Vlaamse en internationale erfgoedsector. Daar had ik van nabij te maken met archeologische sites, monumenten en musea. Depots en archieven waren dan ook nooit ver weg. Mijn focus lag altijd op de relatie tussen erfgoed en cultuur en welke rol erfgoed speelt in onze wereld vandaag. Op een bepaald moment kon ik terugkeren naar de UGent en belandde ik in de Faculteitsbibliotheek Letteren en Wijsbegeerte. Daar leerde ik de academische bibliotheekwereld van binnenuit kennen en kwam ik ook voor het eerst in contact met de VVBAD via wat toen nog Informatie aan Zee heette. Interessant daaraan was het contact met de brede wereld van bibliotheken, ook de openbare bibliotheken, en archiefinstellingen.

In hoeverre heeft je studie je voorbereid op je huidige job?

Ik ben niet vast te pinnen op één taak. Ik houd ervan om aan de balie te zitten, maar daarnaast ben ik ook bezig met beleidszaken en geef ik bibliotheekinstructies aan studenten. Van opleiding ben ik germanist, met dan later een focus op vergelijkende cultuurwetenschap en erfgoed. Mijn onderzoekservaring, mijn ervaring in leidinggevende posities, ook op internationaal niveau, en mijn ervaring in het coördineren van nationale en internationale projecten, vormen een goed fundament voor alles wat ik vandaag in de bibliotheek doe.

Met welke thema’s ben je beroepsmatig veel bezig?

Het zal je waarschijnlijk niet verbazen dat hét thema waar ik de laatste tijd mee bezig ben te maken heeft met artificiële intelligentie (AI). De impact op het academisch onderwijs is enorm. Ook de manier waarop we omgaan met bronnen, hoe we die vinden en beoordelen, ondergaat een revolutie. Het is moeilijk om alle implicaties te overzien.

Ik ben blij dat er heel wat overleg en uitwisseling van informatie bestaat onder collega’s in de bibliotheeksector

Iedereen in de sector is ook nog zoekende. Daarom ben ik ook blij dat er heel wat overleg en uitwisseling van informatie bestaat onder collega’s in de bibliotheeksector. Ook het thema van Informatie aan ZOO 2025 heeft een sterke focus op AI. Ik kijk dus uit naar de editie van dit jaar om mensen te ontmoeten en om te zien met welke aspecten zij bezig zijn.

Hoe zie je het beroep van bibliothecaris evolueren?

Op dit ogenblik zie ik vooral drie grote tendensen die elkaar versterken: schaalvergroting, een evolutie van de traditionele bibliotheek naar zogenaamde leercentra en de veranderingen die AI teweeg zal brengen. Binnen de academische wereld hebben de typische ‘vakbibliotheken’ afgedaan. Ook faculteitsbibliotheken zijn ondertussen aan fusie toe. Dat merken we niet alleen aan de UGent, maar ook aan de KU Leuven en aan andere universiteiten. Door die schaalvergroting komt er ook ruimte voor een nieuwe invulling van de rol van bibliotheken en die van bibliothecaris. Bibliotheken stellen niet langer alleen boeken en tijdschriften ter beschikking, maar evolueren naar leercentra met een focus op digitale bibliotheekvaardigheden. Niet het boek op zich staat centraal, maar de manier waarop we op zoek gaan naar bronnen, hoe die met andere bronnen gerelateerd zijn en hoe we de gevonden informatie verwerken. Met AI wordt ook het hele concept van ‘informatie’ in vraag gesteld. Informatie komt op maat, afhankelijk van wie de informatie zoekt, hoe die gezocht wordt en binnen welke context. Dat brengt heel wat uitdagingen met zich mee voor de bibliothecaris van de toekomst. Alleen een bibliothecaris die zelf aan informatie zoeken en -verwerking doet, zal de toekomstige bibliotheekgebruiker te woord kunnen staan.

Wat was je motivatie om lid te worden van de werkgroep Informatie aan ZOO?

Deelnemen aan de werkgroep Informatie aan ZOO was een heel fijne ervaring. Ik was vooral aangenaam verrast door de grote professionaliteit waarmee het hele proces van call for presentations tot het eigenlijke programma begeleid werd. Een dikke pluim voor Birgit Grootjans en haar collega’s. Ook de ontmoeting met mensen uit andere sectoren waar ik minder mee vertrouwd ben, zoals die van de hogescholen of de archiefinstellingen en openbare bibliotheken, was verrijkend. Iedereen had een iets andere invalshoek, maar toch kwamen we uit op een gedragen programma waar alle deelsectoren hun gading vinden.

IMPORTANT

Waarom lid van de VVBAD worden?

  • Deel zijn van het netwerk van experten en collega's
  • Mee de belangen van de informatiesector behartigen
  • Korting krijgen op de activiteiten van de VVBAD
  • Toegang krijgen tot vakinformatie
  • Participeren in de verenigingsbesturen
Word lid
© Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie vzw
Statiestraat 179 | B-2600 Berchem (Antwerpen)
Tel: (+32) 03 281 44 57 | email: vvbad@vvbad.be