Wanneer werd Aksoni opgericht?

De Association d’Archivistes Francophones de Belgique (AAFB) werd in 2005 opgericht door een veertigtal enthousiastelingen uit de Franstalige archiefsector in België. In 2025, ter gelegenheid van haar twintigste verjaardag, veranderde de organisatie van naam. Ze staat vanaf nu bekend als Aksoni, de beroepsfederatie van archivarissen en informatiebeheerders, om de evolutie van de sector en zijn uitbreiding naar informatiebeheerders beter weer te geven. ‘Askoni’ verwijst naar axonen, de biologische elementen die essentieel zijn voor de overdracht van informatie in het zenuwstelsel.

Wat is jullie opdracht en hoe vullen jullie die in?

Aksoni heeft drie belangrijke missies:

• Het bevorderen van contacten en samenwerking tussen archiefprofessionals, in het bijzonder door studiedagen en evenementen te organiseren, werkgroepen op te richten en publicaties uit te geven.
• Bewustmaking over het behoud, het gebruik en de valorisatie van archieven, door te lobbyen bij openbare en particuliere instellingen.
• Het promoten van het beroep van archivaris en informatiebeheerder, hun rol in de maatschappij en de democratische uitdagingen die ermee gepaard gaan.

Sinds 2021 is er een vierde missie toegevoegd: een werkgeversorganisatie worden voor organisaties die archieven bewaren en valoriseren.

Wat hebben jullie al kunnen bereiken?

Sinds de oprichting heeft Aksoni zich gevestigd als een structurerende en mobiliserende kracht in de archiefsector in Franstalig België. Acties van de organisatie werden gekenmerkt door beslissende overwinningen, die getuigen van het engagement, de nauwgezetheid en het vermogen van de vereniging om de stem van professionals te laten horen.

Zo heeft Aksoni bijvoorbeeld samengewerkt om de bewaartermijn van bewijsstukken voor de boekhouding van gemeenten te verkorten. Dankzij langdurig lobbywerk is deze periode in Wallonië en Brussel teruggebracht van dertig naar tien jaar.

Er zijn ook twee belangrijke recente stappen vooruitgezet. Ten eerste de herziening van het decreet dat de private archiefcentra in de Federatie Wallonië-Brussel (FWB) regelt, goedgekeurd in mei 2023 na bijna tien jaar lobbywerk. Ten tweede werd er in december 2023 een decreet goedgekeurd dat eindelijk een kader vastlegt voor openbare archieven in de FWB.

Welke andere ambities zouden jullie nog willen verwezenlijken?

Onze ambities omvatten het verder versterken van het netwerk van de sector, het bereiken van nieuwe leden en het smeden van banden tussen geïsoleerde of verspreide professionals.

We streven er ook naar om het aanbod aan bijscholingscursussen uit te breiden en samen te werken om opleidingstrajecten te creëren die tot kwalificaties leiden, door flexibele en innovatieve cursussen te creëren om de uitdagingen van vandaag aan te gaan: digitalisering, digitale bewaring en documentbeheer.

Op politiek vlak streven we naar een grotere erkenning van het beroep en zijn democratische rol binnen de maatschappij.

We willen ook solide partnerschappen voortzetten, versterken en creëren, ideeën uitwisselen met andere organisaties, praktijken vergelijken en samen opkomen voor archieven in een geglobaliseerde wereld.

Hoe meten jullie de impact van jullie werk?

De impact van Aksoni’s werk kan zowel in concrete termen gemeten worden als in termen van diepgaandere effecten op de sector. In kwantitatieve termen zien we een groeiende opkomst bij onze evenementen, een toename van het aantal leden en een hoog gebruik van onze informatiemiddelen. Deze indicatoren getuigen van de echte interesse en betrokkenheid van de gemeenschap. Maar de impact komt ook tot uiting in tastbare vooruitgang: de opname van onze voorstellen in wetteksten en onze betrokkenheid bij wetgevende hervormingen. Aksoni is een belangrijke speler geworden.

Wat maakt jullie team zo uniek?

Het Aksoni-team is erg nieuw, maar het onderscheidt zich door de betrokkenheid en motivatie van zijn leden bij het verdedigen en vertegenwoordigen van de sector. Er is een echt verlangen naar voortdurende verbetering, zowel wat de kennis van de sector als de uitvoering van projecten betreft.

Ook de raad van bestuur is zeer betrokken bij de werking van de vereniging en brengt veel expertise in.

Hoe zouden jullie de teamspirit omschrijven?

De teamspirit van het Aksoni-team is vooral gericht op samenwerking. Beslissingen worden samen genomen, in co-creatie, waarbij ideeën gevoed worden door ieders ervaring. Het is ook een zeer zorgzaam team, waar iedereen zich vrij kan uiten, suggesties kan doen, vragen kan stellen of gewoon zijn plaats kan vinden in een klimaat van vertrouwen en wederzijds respect.

Welke achtergrond hebben de teamleden?

De leden van het team hebben een achtergrond in geschiedenis met een specialisatie in archivering. Welke kwaliteiten zijn essentieel om in dit team te werken? Werken voor Aksoni vereist vooral een voorliefde voor teamwerk (ledenondersteuning). Intellectuele nieuwsgierigheid is ook van onschatbare waarde: in een veranderende sector is het belangrijk om open te staan voor nieuwe uitdagingen, gevestigde praktijken in twijfel te trekken en op de hoogte te blijven van ontwikkelingen op het gebied van wetgeving, technologie en maatschappij.

Een kritische geest, gecombineerd met nauwkeurigheid, wordt ook verwacht, vooral bij het analyseren van overheidsbeleid of het formuleren van standpunten. Tot slot vormen het algemeen belang en de openbare dienstverlening een gemeenschappelijke basis die alle acties van de organisatie stuurt.

Bepaalde specifieke vaardigheden – redactioneel, juridisch, pedagogisch of digitaal – worden bijzonder gewaardeerd, omdat ze het werk van het team verrijken en tegemoetkomen aan de vele behoeften van het beroep.

Wat zijn de voordelen (en risico’s) van het werken in een team?

Besluitvorming kan soms langer duren, omdat er geluisterd en gedebatteerd moet worden voor er een consensus bereikt kan worden. Aangezien de organisatie afhankelijk is van de grote inzet van vrijwilligers, kunnen er bovendien verschillen in beschikbaarheid zijn, of zelfs af en toe overbelasting voor sommige bestuursleden. Deze risico’s worden echter ruimschoots gecompenseerd door de rijkdom van het samenwerken, de gedeelde voldoening over het boeken van concrete vooruitgang, en de krachtige band die leden rond een gemeenschappelijk doel verenigt.