Zullen we de VVBAD-ledendag editie 2025 in één plastische quote samenvatten? “Blijf spaghetti tegen de muur gooien. Hopelijk blijft er uiteindelijk wat kleven.” Was getekend: Will-Limba Moleka, de keynotespreker op 27 maart in Bibliotheek Hasselt Limburg (BHL). Een mooie metafoor voor de niet aflatende inspanningen die we in de informatiesector met hart en ziel leveren. Dat engagement zou de rode draad zijn op een dag die volgens gastvrouw Martine Balcer “niet alleen onszelf, maar de hele sector zuurstof geeft”.

Hasselt is voor veel collega’s niet bij de deur, maar de bestemming bleek ook in dit geval de trip wel waard. “We liggen wat excentrisch voor de meesten, maar je ontdekt hier wel een unieke bibliotheek en dito werking”, maakte BHL-directeur en VVBAD-bestuurster Martine Balcer zich sterk. “We zijn naast een openbare ook een wetenschappelijke én een erfgoedbibliotheek.” Dat bijzondere samenwerkingsmodel viel later op de dag ruimschoots te ontdekken: van erfgoedschatten over een indrukwekkende wetenschappelijke collectie tot bibliotheken op school en zelfs in de gevangenis.

Relevant

In woelige tijden helpt het altijd om te focussen op positieve verwezenlijkingen en op projecten die nieuwe energie geven. En zo zijn er wel wat, weet VVBAD-voorzitter Kevin Linsingh. “In het afgelopen verkiezingsjaar zijn we met ons memorandum naar kabinetten getrokken en hebben we gelobbyd in steden en gemeenten. Dat we op politiek niveau opnieuw expliciet erkend worden in onze rol, geeft aan dat we een dynamische en relevante vereniging zijn. We zijn ook echt een ledenvereniging: we willen daarom nog meer inzetten op het ondersteunen van lokale bibliotheken, bijvoorbeeld met het charter Kernwaarden van de collectie.”

Voor alle leden geldt dan ook een warme oproep om input te geven voor het nieuwe ondernemingsplan 2025-2030. Uit een eerste live-poll bleek alvast de behoefte aan blijvende samenwerking, ook met kleinere bibliotheken, en de nood aan voldoende en goed geschoold personeel.

Leesbevorderaar

Tijd voor de ‘superheld’ van de dag: Will-Limba Moleka (26), naast schrijver en illustrator van zijn eigen boek Limbaverse vooral ook een onvermoeibare leescoach. Bevlogen? Check. Authentiek? Check. Leesbevorderaar pur sang? Check check check. “De bibliotheek is altijd mijn tweede thuis geweest, de bibliotheekmedewerkers mijn extra ouders. Alles wat ik vandaag ben, ben ik geworden dankzij de bibliotheek.”

Voor het traject dat hij daarvoor moest afleggen, is ‘avontuurlijk’ een understatement. “Ik heb een Congolese vader. We moesten als gezin een moeilijke taal leren, maar dat proces heeft ons wel een grote liefde voor de Nederlandse taal en cultuur opgeleverd. Om de twee weken bracht mijn vader mij en mijn twee jongere zussen in zijn kleine Ford Fiesta naar de bibliotheek in Vlaardingen (Nederland). Daar las ik vooral geïllustreerde boeken en strips. Ik was gek van Sjors en Sjimmie, al was dat ook een problematische reeks. In de oudere reeks wordt Sjimmie voorgesteld als een zwarte knecht die volstrekt niets serieus te melden heeft … Dat veranderde toen Robert van der Kroft tekenaar werd. Hij was de eerste die me het gevoel gaf dat er in boeken en verhalen ook coole jongens bestaan die op mij lijken.”

Superheld Wim

Wat het parcours van Will zo realistisch en inspirerend maakt voor leesprofessionals, is dat hij het levende bewijs is dat we inspanningen voor leesplezier bij jongeren nooit mogen opgeven. “In het Nederlandse onderwijssysteem bestond vroeger een richtinggevende eindtoets na het basisonderwijs. Ik werd afgewezen voor algemeen onderwijs en moest naar een technisch niveau. Ik had gefaald. Mijn ouders zijn daarom naar België verhuisd, zodat ik de vrijheid had om een studierichting te kiezen.”

Die schok hakte er wel in: tussen zijn twaalfde en zeventiende las hij nauwelijks. De grote ommekeer kwam er door “een geweldige leerkracht”. “Hij praatte zo enthousiast over boeken dat hij zijn passie op mij overbracht. Die leerkracht, Wim, werd mijn superheld. Op mijn achttiende ging ik weer naar de bibliotheek, en met mijn zakgeld kocht ik mijn eigen boeken. Als ik jullie één ding wil vragen: wees allemaal een leesbevorderaar. Jullie kunnen wonderen teweegbrengen.”

Will gaf zelf alvast het goede voorbeeld. Toen hij zag dat jongeren in zijn omgeving niet meer lazen, startte hij op Instagram en TikTok een eigen account, en ontpopte hij zich met zijn organisatie LIMBA tot boekpromotor en leesmotivator. “We moeten lezen zichtbaarder maken in onze maatschappij, en streven naar een cultuur waarin lezen zodanig gestimuleerd en gewaardeerd wordt dat het als vanzelfsprekend beschouwd wordt. Dat gaat niet vanzelf, maar we mogen experimenteren en fouten maken. Voor mijn leesclubs in Antwerpen kwamen er dan weer wel, dan weer geen jongeren opdagen. Ik ben spaghetti tegen de muur blijven gooien tot die plakte. Samen met leerkrachten, bibliotheken, vrijwilligers … It takes a community to raise a reader.”