Dialoog en debat in digitale tijden

META Nummer 2025/4

Dialoog en debat in digitale tijden

Geschreven door Jurgen Waegeman
Gepubliceerd op 03.06.2025
IMPORTANT

Ik trap een open deur in als ik stel dat het digitale onze levens in toenemende mate zal bepalen. Digitale ontwikkelingen en toepassingen maken onze opdrachten en zoektochten een stuk gemakkelijker, maar komen ook met torenhoge uitdagingen voor ons welzijn, onze zingeving en ons samenleven. Voor bibliotheken zijn dit razend spannende tijden: niet alleen wordt ons eeuwenoud uitleenmodel van fysieke objecten hierdoor uitgedaagd, bovendien zorgt het voor een bijkomende opdracht om de samenleving digitaal vaardig te maken.

In dit magazine lees je hoe universiteitsbibliotheken en archieven aan de slag gaan om data te digitaliseren en te ontsluiten voor studenten en leerkrachten. Ook openbare bibliotheken zoeken naar een nieuw evenwicht in de mediamix tussen analoge en digitale collecties. We verwachten een shift naar meer digitaal aanbod de komende jaren, waarbij er een aantal interessante casussen van dichtbij op te volgen zijn. Neem bijvoorbeeld Cinébib: wanneer kopen we de laatste dvd-schijf aan voor onze collecties? Welke impact zal deze shift hebben op onze fysieke collecties, maar ook op onze rol als ontmoetingsplek? Digitaal vaardig worden, is ook nadenken over wat het digitale leven met ons doet. Op dat vlak is er veel in beweging in onze sector. We ontwikkelen digibanken om burgers digitaal wegwijs te maken, en zetten in op de training en vorming van de sector zelf. Artificiële intelligentie (AI) daagt ons uit om mee te zijn, om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen waardoor we onze vitale taak als informatieprofessional ook in de toekomst kunnen blijven opnemen. Het is alvast hoopvol om te zien dat er op het vlak van AI en nieuwe technologieën veel in beweging is in onze sector: verschillende bibliotheken werken mee aan (internationale) trainingsprogramma’s, de VVBAD neemt een gidsende rol op in het stimuleren van innovatie en professionalisering. Niet toevallig is het thema van Informatie aan ZOO dit najaar: menselijke waarden in een digitale toekomst.

Ook in digitale tijden staat voor ons de mens centraal

Want één ding is zeker: ook in digitale tijden staat voor ons de mens centraal. Digitale inclusie en innovatie moeten leiden tot een sterkere democratische samenleving. AI moet zorgen voor maatschappelijke meerwaarde en kan nooit de menselijke interactie in de bibliotheek vervangen. Zo beschouwd daagt AI ons uit om nog meer werk te maken van onze sociale rol. In de ideale wereld gebruiken we AI voor repetitieve taken en vragen, en kunnen we al onze pijlen richten op meer menselijke interactie en betrokkenheid van minderheden en kansengroepen. Als laagdrempelige publieke ruimtes zijn bibliotheken ideaal geplaatst om die rol ten volle op te nemen: als huizen van dialoog en sociale verbinding in digitale tijden.

Waarom lid van de VVBAD worden?

  • Deel zijn van het netwerk van experten en collega's
  • Mee de belangen van de informatiesector behartigen
  • Korting krijgen op de activiteiten van de VVBAD
  • Toegang krijgen tot vakinformatie
  • Participeren in de verenigingsbesturen
Word lid
© Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie vzw
Statiestraat 179 | B-2600 Berchem (Antwerpen)
Tel: (+32) 03 281 44 57 | email: vvbad@vvbad.be