Op 15 november 2024 overleed onverwachts Ward Adriaens, directeur van het Joods Museum van Deportatie en Verzet in Mechelen (1995-2010) en ereconservator van Kazerne Dossin – Memoriaal, Museum en Onderzoekscentrum over Holocaust en Mensenrechten. Ward werd op 21 juli 1952 geboren in Mechelen. In zijn jonge jaren studeerde hij geschiedenis in Brussel, en als werkende mens volgde hij de opleiding archivistiek. Al in zijn studententijd was Ward een voorvechter van gelijkheid, broederlijkheid en solidariteit. Die waarden droeg hij ook in zijn latere leven hoog in het vaandel.
In 1995 was Ward een van de drijfveren achter het Joods Museum van Deportatie en Verzet (JMDV), gevestigd in de Dossinkazerne in Mechelen. Als directeur introduceerde hij aspecten van Joodse en niet-Joodse weerstand in de werking. Ward koesterde een passie voor geschiedenis in het algemeen en het verzet in de regio Mechelen in het bijzonder, en wist iedereen te betoveren met zijn verhalen én de manier waarop hij die vertelde. Ward vervulde een pioniersrol op archiefgebied. In 1995 zorgde hij in het JMDV voor een state-of-the-art depot, en in 1997 lanceerde hij een ambitieus project om wijdverspreide documenten over de Jodenvervolging in België in te scannen en zo digitaal samen te brengen.
Ward bouwde daarvoor relaties op met andere instellingen, zoals het Algemeen Rijksarchief, het CegeSoma, de Dienst Archief Oorlogsslachtoffers, het Nationaal Verzetsmuseum en het Joods Museum van België.
Ook het project Geef ze een gezicht is een geesteskind van Ward. Hij formuleerde het doel om voor elk van de 25.843 Joodse en Roma gedeporteerden een foto terug te vinden, en zo de ontmenselijking door de nazi’s terug te draaien. In 2009 verscheen het vierdelige naslagwerk Mechelen-Auschwitz, 1942-1944 met 18.522 foto’s van Joodse en Roma gedeporteerden. Het project loopt nog steeds. Tot op heden zijn 21.029 portretten gevonden.
Ten slotte zette Ward het JMDV ook internationaal op de kaart. Hij bouwde relaties op met musea zoals Yad Vashem in Jeruzalem (Israël), het United States Holocaust Memorial Museum in Washington (Verenigde Staten), het Mémorial de la Shoah in Parijs (Frankrijk) en het State Museum in AuschwitzBirkenau (Polen). Dankzij zijn vriendelijke benadering en oprechte interesse ontstonden samenwerkingsverbanden die tot op de dag van vandaag in ere gehouden worden.
Ondanks zijn vele activiteiten als directeur vond Ward ook tijd voor eigen onderzoek. Hij specialiseerde zich in het verzet in de regio Mechelen en publiceerde over liberalen in het verzet en over Partizanenkorps 037. Ward onderhield warme vriendschappen met voormalige verzetsstrijders zoals Frans Storms, over wie Ward ook een biografie schreef.
Als directeur van het JMDV stond Ward in 2008 mee aan de wieg van Kazerne Dossin. Hij werd in 2010 ereconservator en bleef aan als archivaris tot zijn pensioen in 2014. Ook daarna gaf hij nog talloze lezingen over heel België. Ward was een Mensch. Ward wordt gemist.