Gisteren – zaterdag 29 juni 2024 – namen we in het uitvaartcentrum Snoeck in Izegem afscheid van onze immer sympathieke collega Nicolas Cappelle. Hij was nauwelijks 60 jaar oud en overleed onverwacht op vrijdagnamiddag 21 juni 2024. Ik vernam het nieuws van zijn overlijden via Facebook op zaterdagnamiddag 22 juni 2024 en was er het hart van in, om niet te zeggen geschokt. Nicolas was nog een bibliothecaris van een generatie die een waardevolle drie jaar durende opleiding genoten had in een bibliotheekschool. Met alles erop en eraan. Van de geschiedenis van het boek tot de geschiedenis van het bibliotheekwezen, de geschiedenis van de wereldliteratuur, de catalografie, de techniek van het bibliotheekwezen, het decreet op het Nederlandstalige bibliotheekwerk, enzovoort.
In de jaren tachtig trad hij toe tot het personeelsbestand van de openbare bibliotheek van Izegem en zo’n twintig jaar geleden mocht hij in de voetsporen van zijn voorganger Jan Vandromme treden, die toen met pensioen ging. Nicolas beleefde als bibliothecaris gouden tijden. Er werd een nieuwe bibliotheek gerealiseerd vlak bij de Grote Markt en het station. Van daaruit ontplooide hij, samen met zijn team, een resem activiteiten en stuwde hij de bibliotheek in de vaart der volkeren. Door haar centrale ligging was de bibliotheek een drukbezochte cultuurtempel. Hij werkte ook samen met collega’s van de andere stadsdiensten en de bibliotheekregio Roeselare (BROERE). Hij had altijd het beste voor, als het de bibliotheek maar ten goede kwam. Het succes van de bibliotheek van Izegem was onmiskenbaar en al snel groeide de collectie uit haar voegen en werd het gebouw te klein. Er werd uitgekeken naar een nieuwe locatie. Nicolas was de laatste jaren dan ook druk bezig met de voorbereidingen om de bibliotheek, samen met nog andere diensten, onder te brengen in de gebouwen van de oude drukkerij Strobbe en deze site om te bouwen tot een cultuurfabriek.
Nicolas werd door andere gemeentebesturen ook veel gevraagd om in jury’s te zetelen met betrekking tot het aanstellen van nieuwe bibliotheekmedewerkers of bibliothecarissen. Net als ik zag hij de kwaliteit van de kandidaten de jongste jaren zienderogen achteruitgaan, en tijdens onze laatste ontmoeting hadden we het er ook over. Maar voor de rest konden we alles goed relativeren en lachten we ons een kriek met datgene wat we weer eens in de bibliotheek beleefd hadden. Nicolas was een topcollega. Nicolas kon hartelijk lachen. Nicolas kon taalkundig aardig uit de hoek komen. Onze ideeën en doelstellingen waren identiek. En we gingen ervoor.
Op persoonlijk vlak kende Nicolas in februari 2018 een serieuze tegenslag met het verlies van zijn vrouw Els aan kanker. Het was een mokerslag, maar hij nam zich voor om er te zijn voor zijn dochter en zoon. In die zin leidde hij hun studies in goede banen en stortte hij zich nog meer op zijn werk. Hij was vast van plan om tot zijn pensioengerechtigde leeftijd door te gaan. “Wat zit ik anders thuis te doen, Jan?” Het heeft niet mogen zijn. Je kunt niet constant bezig zijn met dat werk. En ooit moet je toch een keer naar huis. Ook al was zijn treurnis niet uitgesproken en wellicht alleen in familiale kring bekend, hij heeft het overlijden van zijn vrouw nooit kunnen verwerken.
Nicolas was dan naar de buitenwereld toe enthousiast, behulpzaam en goedlachs, terug thuis vond hij geen alternatief voor zijn verdriet. Daar waar hij voorheen een vat vol energie was, enkele reizen maakte, afleiding vond in een goed boek, begon hij enkele weken geleden ineens aan zichzelf en aan de zin van het leven te twijfelen. Hij werd depressief, had angstgevoelens en sprak het verlangen naar rust uit, een vredige rust zoals hij die als jongeling beleefd had: een tijd zonder zorgen. Maar dat wordt ons in deze dolgedraaide wereld niet gegund. De verbroken verbinding in zijn gemoedstoestand kreeg hij ondanks goede raad van een paar vertrouwelingen niet meer hersteld. Met Nicolas verliest Izegem een topambtenaar die zich dagelijks inzette voor het culturele leven in zijn stad. De bibliotheekwereld in Vlaanderen verliest een vakbekwaam man. Ik verlies een goedlachse collega.
Ik kan het niet verhelpen, maar ik catalogiseer/scan/quoteer gemeenten op basis van hun waardevolle en goed werkende openbare bibliotheek en/of een betere boekhandel of antiquariaat op hun grondgebied. Ik weet zeker dat, telkens wanneer ik op het grondgebied van Izegem kom, de persoon van Nicolas door mijn hoofd zal flitsen. Het is een magere troost.