The Hmm, een platform voor internetculturen, viert wat mensen online doen en kijkt kritisch hoe de technologie hen beïnvloedt. Het platform organiseert evenementen, ontwerpt nieuwe event formats, publiceert online onderzoeksdossiers en geeft workshops. Een van de workshops is e-Kondō, waarmee het bewustwording rondom digitale duurzaamheid vergroot en praktische digitale opruimtips geeft. Hier volgt een kort overzicht van wat de sprekers geleerd en gedoceerd hebben.

Meer-groter-sneller is het verdienmodel van technologie. Met slechts één klik kunnen we een volle cloudopslag uitbreiden. We realiseren ons echter zelden de milieu-impact van ons datagebruik. Dat komt omdat ons digitale leven ontastbaar lijkt, terwijl de cloud in werkelijkheid een fysiek datacenter is dat in een landschap staat, energie verbruikt en water nodig heeft. Ter illustratie: een relatief kort ChatGPT-gesprek kan al 500 ml water verbruiken.

Het is belangrijk dat we ons realiseren dat digitaal ook een fysieke impact heeft, en dat we hiernaar handelen. Vergelijkbaar met vegetarisch eten of de fiets nemen in plaats van de auto, kunnen we ook onze digitale levens duurzamer inrichten. Een aantal tips:

Meer ≠ beter

In het globale noorden hebben we de luxe altijd en intensief online te kunnen zijn. Onze telefoons hebben hogeresolutiecamera’s. We spelen online games met vrienden. En maken gebruik van de nieuwste snufjes die technologiebedrijven ontwikkelen. Zelfs als we niet weten wat we er precies mee moeten, en of het ons leven nu echt beter maakt.

Daarin worden we ook gestuurd door kapitalistische Big Techbedrijven. Als je online een video bekijkt, toont het platform automatisch de hoogst mogelijke resolutie. Als er een digitaal product vers op de markt komt, wordt er reclame voor gemaakt door tekortkomingen van de vorige producten te belichten. Je begint te geloven dat het nieuwste het enige goede is. Het is dat of niets.

Hierdoor krijgen we het idee dat we iets niet volledig ervaren als we het niet in de hoogst mogelijke resolutie zien. Bij The Hmm geloven we juist dat lage resolutie meer waardering verdient.

Ontwerpen op een horizontale manier

Een lichter internet, gekenmerkt door minder data en lagere resoluties, biedt niet alleen milieuvoordelen, maar draagt ook bij aan het verkleinen van de digitale kloof. Terwijl de neokoloniale ‘meer-groter-sneller’-mentaliteit vaak leidt tot verticale ontwikkeling, vergeten we dat een stabiele, hoge structuur een brede basis vereist. In contrast hiermee streeft men op het Afrikaanse continent vaak naar maximale toegankelijkheid van technologie. Zo worden films daar bijvoorbeeld direct op YouTube geüpload, gratis voor iedereen, in plaats van exclusief op platforms als Netflix.

Geïnspireerd door de filosofie van maximale toegankelijkheid ontwikkelde The Hmm een livestreamplatform met diverse low-tech weergaveopties. Naast video in hoge of lage resolutie kunnen gebruikers kiezen voor alleen audio of ondertiteling, waardoor het platform breed toegankelijk blijft. Techbedrijven zouden zich niet alleen moeten richten op de volgende productliteratie, maar ook op aspecten zoals het behouden van toegankelijkheid, productlevensduur en een duurzaam maakproces.

Ruim regelmatig op

Om impact te maken is een systematische aanpak nodig. Dat neemt niet weg dat je ook als individu, of als collectief aan individuen binnen een organisatie, een steentje kunt bijdragen. Bijvoorbeeld door de gewoonte te ontwikkelen om vaker digitaal op te ruimen. Hiermee kun je ook meteen aan de slag gaan. Je kunt nagaan welke e-mails je weg kunt gooien, zoals oude nieuwsbrieven. Ook bestaan er tools om opruimen handiger te maken, bijvoorbeeld door dubbele bestanden te traceren of een overzicht te geven van welke bestanden op je computer de meeste ruimte innemen.

> Wil je meer opruimtips? Check dan The Hmm’s e-Kondō tips.