Wanneer werd de gemeentelijke openbare bibliotheek van Ukkel opgericht?

De bibliotheek van Ukkel, in haar huidige vorm, viert dit jaar haar twintigjarig bestaan. De oprichting van de bibliotheek vond plaats in 2004, maar in een verder verleden tijd werd de allereerste Ukkelse bibliotheek opgericht in de huiskamer van een van de twee grondleggers. Het thuisgevoel is tot vandaag een van de belangrijkste uitgangspunten gebleven binnen de dagelijkse werking.

Wat is jullie opdracht en hoe vullen jullie die in?

We willen een plek creëren waar iedereen welkom is en waar het gezellig (voor)lezen en werken is. Waar iedereen, ongeacht leeftijd, geslacht, afkomst of beroep, terechtkan met vragen over kennis, informatie, cultuur en vrijetijdsbesteding. Mooie woorden, maar hoe doen we dat? We bevinden ons als bibliotheekmedewerkers graag tussen de mensen, we zorgen voor nestwarmte, blijven constant zoeken naar onze relevantie en houden ons aanbod up-to-date.

Wat hebben jullie al kunnen verwezenlijken?

Al twintig jaar lang is er een stabiele bibliotheekwerking neergezet, waarbij meerdere community’s opgebouwd zijn binnen de gebruikerskringen. De bibliotheek zorgt voor steeds stevigere wortels in de wijk, terwijl de community’s als doorgroeiende takken reiken naar meer. Meer enthousiastelingen, meer deelnemers, meer (h)erkenning en meer ondersteuning door de fantastische vrijwilligers.

We hebben nauw contact met de Nederlandstalige scholen, en de klassen vinden op regelmatige basis de weg naar de bibliotheek. Van een race tegen de klok hebben we de klasbezoeken kunnen omvormen tot een moment waarin interactie en gerichte aandacht centraal staan. Elk bezoek begint in een kring met een gedicht of short story en krijgt de ruimte voor vraag en antwoord.

Sinds de voorleesweek van 2024 maken twee levensgrote (knuffel)voorleeshonden deel uit van de jeugdbibliotheek. Zelden tot nooit blijven zij tijdens een klasbezoek ongestoord in hun mandje liggen. Het inspelen op de wensen en noden gebeurt niet enkel binnen de muren van de bibliotheek.

Bibli’O Merlo, een ander prachtig onderdeel van Ukkel, is vanuit een bottom-upprincipe ontstaan. Het is een piepklein jeugdbibliotheekje, onderaan een groot woonblok, dat opgezet is door een paar vooruitstrevende jongeren. Ze bieden een tweetalige collectie met (prenten)boeken, strips en bordspellen aan voor de jeugd uit de directe omgeving. Ze zijn positief aanwezig in de wijk, helpen met huiswerk en organiseren groepsactiviteiten.

Deze jongeren ondersteunen bij de realisatie van hun droom is voor de bibliotheek een manier om relevant te blijven. In dit geval werd dat mede mogelijk gemaakt door een nauwe samenwerking met de dienst cultuur, Projet de Cohésion Sociale Merlo (PCS Merlo) en de Franstalige gemeentebibliotheken. Dit project gaf de aanzet tot de plannen van het bouwen van een nieuwe bibliotheek/nieuw wijkcentrum in de Merlo-wijk. De aanvraag voor een vergunning is kortgeleden ingediend.

Welke ambities willen jullie als team nog graag verwezenlijken?

We willen vooral betekenisvol blijven voor de volgende generatie(s). Niet alleen via de collectievorming, maar ook door het aanbieden van een safer space of beter nog een brave space. Ter verduidelijking: een safe(r) space is een veilige omgeving waar mensen zichzelf kunnen zijn zonder veroordeeld, gediscrimineerd of slachtoffer van (fysiek & psychologisch) geweld te worden. Het is een plek waar mensen bij gelijkgestemden kunnen thuiskomen. Een brave space is een ruimte waarin mensen actief participeren en waarin dialoog bevorderd wordt. Het is een aanvulling op een safe space, aangezien mensen zich veilig genoeg moeten voelen om actief te kunnen participeren en in dialoog te kunnen treden.

Daarnaast willen we inzetten op meer samenwerken met anderstalige organisaties in de grootstad. In het Brusselse is het constante spelen op de taalgrens in het socioculturele veld een vast gegeven. Verbinding tussen de vele verschillende aanwezige culturen ontstaat niet door simpelweg de vinger op de zere plekken te leggen, maar door bruggen te bouwen waar dat mogelijk is. Dat alles passend in het huidige klimaat, waarbij creatief omspringen met verminderende budgetten de grote uitdaging is.

Hoe meet je de impact van jullie werk?

We zouden hier kunnen starten met een trotse opsomming van indrukwekkende cijfers om uiteindelijk te eindigen met een schattige anekdote over de spontane knuffels die we ontvangen van leerlingen die bij ons binnenstappen.

Maar feitelijk komt het hierop neer: de waardevolste ervaringen zijn tegelijkertijd de onmeetbaarste momenten. Een plek waar verhalen gedeeld, geschreven en beleefd worden, is simpelweg niet uit te drukken in cijfers.

Wat maakt jullie team zo uniek? Hoe zou je de teamspirit omschrijven?

Dit team is een mengelmoes van collega’s met een grote kennis van bibliotheekwerk, maar ook met waardevolle werkervaring vanuit andere sectoren en studies (ijssalon, TikTok, jeugdwerk, psychiatrie, enzovoort). Deze interessante samenstelling zorgt voor een constante uitwisseling van ervaringen en gedachten, creëert een positieve energie en bevestigt steeds weer dat we nog veel van elkaar kunnen leren. We proberen telkens goed naar elkaar te luisteren en daarop af te stemmen. Uiteraard lukt dat de ene keer beter dan de andere … Dat is misschien wel de teamspirit in onze ploeg: het samen blijven zoeken.

Wij willen hierbij van de mogelijkheid gebruik maken om de volgende personen te bedanken: Perrine Ledan, Nathalie Migeotte, Céline Jacquet, Jonas Van den Bulcke, Sofie van Gijseghem en het gehele team van de Dienst Cultuur.