KU Leuven Bibliotheken heeft als belangrijke missie om onderzoekers gedurende alle stadia van hun onderzoeksproces optimaal te ondersteunen, en dat steeds in nauwe samenwerking met andere universitaire diensten. Onze begeleiding omvat diverse aspecten, zoals wetenschappelijke communicatie, systematisch zoeken, open science en research data management. Hoewel er door de jaren heen talrijke trainingssessies en -materialen ontwikkeld zijn, blijft het vaak een uitdaging om onderzoekers en bibliotheekpersoneel actief te betrekken bij bovenstaande onderwerpen. Deze bekommernis resulteerde in het plan om een eigen spel te ontwerpen: de Research Survival Game. Dankzij het spel vergroten we de participatie en creëren we een interactieve leerervaring voor zowel onderzoekers als ondersteunend personeel.

Ontwikkeling

De eerste stap in het ontwikkelen van de Research Survival Game was het inventariseren van bestaande spellen die op een interactieve manier omgaan met diverse aspecten van onderzoek, zoals The Publishing Trap, LEGO® Metadata for Reproducibility game en, onze grootste inspiratiebron, The Game of Open Access. Deze spellen zijn doorgaans verspreid onder Creative Commons-licenties die hergebruik toelaten. Dat gaf ons de mogelijkheid om interessante componenten over te nemen en verder te personaliseren. Vervolgens stelden we een aantal criteria vast waaraan het spel moest voldoen: een helder concept met zowel educatieve als ludieke componenten, interactiviteit en gemakkelijk aan te passen spelelementen.

Het uitgangspunt van de Research Survival Game zijn vraag-en-antwoordkaarten, aangevuld met bijkomende acties. Het eenvoudige opzet zorgt voor een snel begrip van de regels, waardoor het spel eventueel ook zonder de aanwezigheid van een onderzoeksondersteuner gespeeld kan worden en de nadruk blijft liggen op het aanleren van onderzoeksvaardigheden. De speelse elementen zorgen er op hun beurt voor dat de drempel verlaagd wordt om te leren over deze, soms complexe, onderwerpen. Het fysieke format, versterkt nog meer de betrokkenheid. Door de vragen hardop voor te lezen en de tijd te nemen om elke vraag te bespreken, ontstaat er interactie tussen onderzoekers onderling, maar ook met de onderzoeksondersteuners die het spel begeleiden. Onderzoekers worden ook aangemoedigd om hun eigen ervaringen te delen, waardoor de spelleiders kunnen identificeren waar onderzoekers nog moeilijkheden mee ondervinden. Dat inzicht maakt het niet alleen mogelijk om het spel verder aan te passen, maar stelt ons ook in staat om toekomstige trainingssessies te ontwikkelen die afgestemd zijn op die behoeften.

Het laatste criterium was flexibiliteit. Het spel moest gemakkelijk aangepast kunnen worden, zowel op het vlak van thema’s als op het vlak van doelpubliek. De meeste bestaande spellen leggen een exclusieve focus op een concreet aspect van onderzoek, terwijl wij het net belangrijk vonden dat het spel inzetbaar zou zijn voor meerdere thema’s. De Research Survival Game is zo opgezet dat afhankelijk van de focus van de training de vragen beperkt kunnen worden tot een bepaald thema (bijvoorbeeld enkel open access of research data management) of net opengetrokken kunnen worden tot alle thema’s. Bovendien kunnen er gemakkelijk uitbreidingssets over bestaande of nieuwe thema’s toegevoegd worden. Zo staat alvast op de planning om een extra kaartenset over information retrieval te ontwikkelen. We zochten dezelfde flexibiliteit op het vlak van doelpubliek. Het spel moet ingezet kunnen worden om zowel bibliotheekpersoneel als onderzoekers vertrouwd te maken met belangrijke concepten van het onderzoeksproject. Bovendien variëren de vragen in moeilijkheidsgraad, waardoor de Research Survival Game geschikt is voor zowel startend (academisch) personeel als voor zij die langer in dienst zijn en reeds een basiskennis hebben.

Het spel

In de Research Survival Game neem je als speler de rol in van een onderzoeker die gestrand is op een onbewoond eiland. Dat eiland staat symbool voor het onderzoekslandschap waardoor je je weg moet banen. De vakjes op het spelbord beschrijven verschillende scenario’s eigen aan het uitvoeren van een onderzoeksproject. Het principe is simpel: wanneer je landt op een positief scenario, mag je een kaart trekken, wanneer je landt op een negatief scenario, moet je een stap terugzetten of een ‘straf’ ondergaan. Je kunt ook landen op survival spaces die resulteren in een kaart stelen, een kaart teruggeven, vast komen te zitten of van een klif vallen.

Zoals hierboven aangegeven, was een flexibele inzet van het spel uitermate belangrijk. Dat vertaalt zich ook in het spelbord, aangezien er geen eindpunt staat aangegeven. De spelleider of spelers kunnen zelf op voorhand het eindpunt bepalen. Op die manier kan het spel gemakkelijk ingepast worden in verschillende opleidingsformaten. Het doel van het spel is dus ook niet om als eerste een bepaald eindpunt te bereiken, maar om zoveel mogelijk vragen juist te beantwoorden.

De spelkaarten zijn verdeeld in twee categorieën: meerkeuze (met altijd drie antwoordopties) en juist/fout. De vragen willen de spelers informeren over de mogelijkheden, vereisten en best practices met betrekking tot open access en research data management. De meeste vragen zijn ruim geformuleerd, maar een segment van de kaarten heeft betrekking op richtlijnen of vereisten specifiek voor KU Leuven. Een aantal kaarten zijn voorzien van het label ‘give this card to’ (bijvoorbeeld ‘Give this card to any player who has already written a DMP’) en zijn bedoeld om de onderlinge interactie tussen de spelers aan te wakkeren. Dat geeft de speler ook de kans om toe te lichten waarom en hoe de omschreven actie uitgevoerd werd, zodat de spelers elkaar kunnen inspireren.

Tot slot is elke kaart voorzien van een bondige uitleg die toelicht waarom een bepaald antwoord correct is of waarom een stelling juist of fout is. Op die manier kan er altijd voldoende context bij de antwoorden gegeven worden en kan het spel ook gespeeld worden zonder begeleiding.

De Research Survival Game is in gebruik sinds oktober 2023 en werd ondertussen ingezet voor onderzoekers uit verschillende disciplines en in verschillende stadia van hun carrière. Uit feedback van deelnemers bleek dat zij het spel ervoeren als een plezierige en leerrijke ervaring die hen aanzette om na te denken over onder andere het behoud, de publicatie en de herbruikbaarheid van hun onderzoek. Terwijl we het gebruik ervan blijven verfijnen en uitbreiden, beschouwen we de Research Survival Game als een nuttig educatief hulpmiddel voor het promoten van goede onderzoekspraktijken en het stimuleren van een cultuur van openheid. Onze hoop is dat de Research Survival Game de barrières voor het implementeren van best practices op het vlak van open access en research data management kan verminderen en zo de wetenschappelijke gemeenschap kan versterken.

De Research Survival Game werd ontwikkeld door Laura Mesotten, Anouk D’Hont en Hanne Heirman, in samenwerking met het Netwerk Onderzoek van KU Leuven Bibliotheken. Het materiaal dat nodig is om het spel te spelen is openlijk beschikbaar op Zenodo, gepubliceerd onder een CC BY-NC-SA-licentie: Mesotten, Laura, Anouk D’Hont, Hanne Heirman, en Jenny Stieglitz. “Research Survival Game”. September 7, 2023. doi.org/10.5281/zenodo.8325499. Meer informatie over het spel kan ook teruggevonden worden op bib.kuleuven.be/onderzoek/researchsurvivalgame.