Nieuwe opleiding aan de Universiteit Antwerpen in de startblokken

Het was even slikken voor onze sector toen de Erasmushogeschool Brussel (EhB) in maart aankondigde dat de graduaatsopleiding informatiebeheer opgedoekt wordt. Dat nieuws volgde op het eerdere onheilsbericht dat de master-na-master in de archivistiek aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) afgeschaft wordt. Om die expertise niet verloren te laten gaan, rijpte aan de Universiteit Antwerpen (UAntwerpen) het plan om binnen de bestaande masteropleiding erfgoedstudies – waar al een vak archivistiek aangeboden werd – een major archivistiek uit te bouwen. Die zal in het academiejaar 2024-2025 van start gaan.

Archivistiek & erfgoedstudies

Tijdens het brainstormen over de nieuwe opleiding is algauw beslist om slechts een deel van het programma van de manama over te nemen, met een bewuste focus op de erfgoedcomponent. We willen studenten vooral opleiden om met kennis van zaken zorg te dragen voor ons archivalisch erfgoed.

Het luik informatiebeheer laten we voorlopig los. Enerzijds omdat hedendaags informatie- en documentbeheer moeilijker in te passen is in een opleiding erfgoedstudies, anderzijds omdat de nodige expertise voor het uitbouwen van een volledig programma ontbrak. Dat neemt niet weg dat aspecten van informatie- en documentbeheer in de marge van allerlei cursussen aan bod zullen komen.

Voorts is met Geert Leloup, Jelena Dobbels en Erwin Steegen de continuïteit op het vlak van docenten verzekerd. Maar we doen uiteraard meer dan de Brusselse opleiding koudweg kopiëren. Aan de UAntwerpen is de Major Archivistiek immers geïntegreerd in een volwaardige erfgoedopleiding, waarbij studenten in het eerste jaar het bredere erfgoedveld leren kennen. Daarmee willen we het ‘hokjesdenken’ in de sector doorbreken, bijvoorbeeld in het inleidend MA 1-vak:  ‘Musea, Archieven, (Erfgoed)bibliotheken’. Daarin staan we onder meer stil bij verleden, heden en toekomst van onze sector

Programma & vakken

Tijdens het tweede jaar worden studenten in het vak ‘Archivistiek: basisvaardigheden, concepten en theorieën’ ondergedompeld in de basiskennis die een archivaris moet hebben over het waarderen, selecteren, verwerven, bewaren, ordenen, beschrijven en ontsluiten van archieven. Die vakkennis wordt vervolgens uitgediept in een reeks specifieke plicht- en keuzevakken.

Bij ‘Culturele erfgoedwerking van Archieven’ zoomen we in op de steeds belangrijker wordende publieks- en educatieve werking van archieven en de participatie met de ruimere erfgoedgemeenschappen. ‘Digitalisering en ‘digital-born archives’’ daagt studenten dan weer uit om ook de problematiek van het archiveren van webpagina’s, sociale media, berichtenapps en andere born digital-archiefstukken te omarmen en om op een doordachte wijze aan de slag te gaan met het digitaliseren van analoog archief.

Ten slotte geven we studenten met ‘Management & wetgeving in de archiefsector’ de nodige handvatten om het complexe juridische kader van onze sector te leren kennen en introduceren we ook een aantal managementprincipes die hun op de werkvloer van pas zullen komen. Uiteraard wordt het programma bekroond met een masterscriptie en een stage in de archivistiek, waarbij studenten de opgedane theoretische kennis en praktische vaardigheden uitdiepen. Met dat totaalpakket behelst de Major Archivistiek meer dan 50 studiepunten, terwijl studenten ook nog naar hartenlust kunnen sprokkelen uit keuzevakken uit (Erfgoed)bibliotheken, Museumstudies en andere, aanverwante majors.

Toekomst

We hebben nu een mooi programma, maar dat betekent uiteraard niet dat we op onze lauweren rusten. In de komende jaren hopen we verder te groeien en nieuwe vakken te ontwikkelen in dialoog met onze andere majors, opleidingen binnen en buiten de UAntwerpen en – niet te vergeten – de archief- en erfgoedsector. Maar dat is voer voor een ander artikel!

Meer informatie je op bit.ly/major-archivistiek, of mail naar gerrit.verhoeven@uantwerpen.be.