Sinds dit schooljaar hebben alle Genkse basisscholen een eigen kwalitatieve collectie kinder- en jeugdboeken op maat van de leerlingen in hun eigen bibliotheek op school. Alle scholen samen hebben maar liefst 28.000 boeken in het rek staan. Dat vergt een hele investering, maar Bib op School is veel meer dan een grote logistieke operatie. Centraal in het verhaal staan leesbevordering en leesplezier, maar Bib op School past ook wonderwel in een hele reeks duurzame ontwikkelingsdoelen, op verschillende niveaus.

Klimaatactie (SDG 13)

Sinds 2005 reed de bibtruck vanuit de Genkse bibliotheek van school naar school, om elk jaar ruim vierduizend kinderen boekjes en leesplezier te bezorgen. “De Bibtruck was aan vervanging toe”, zegt de Genkse bibliothecaris Geertje Descheemaeker. “Daar speelden onder meer ook ecologische overwegingen. Voor onze gigantische oplegger moesten we telkens een trekker inhuren, die dan veel vervuilende kilometers reed. De huur en de brandstof kostten ons veel geld.” Klimaatbewustzijn was dus zeker een belangrijke factor, maar er waren veel fundamentelere, lees duurzame, redenen om boeken en leescultuur op een andere manier in de scholen te brengen.

Kwaliteitsonderwijs (SDG 4)

Het concept Bib op School weerspiegelt met name de veranderende rol van de bibliotheek in haar relatie met het onderwijslandschap. “We willen veel meer doen dan alleen maar boekjes leveren”, legt educatief medewerkster Steffi Blondeel uit. “Met de bibtruck staken we bijna al onze tijd in logistiek, in lenen en inleveren. Een aantrekkelijke bibliotheek in de school biedt ons meer tijd en kansen om leerkrachten en leerlingen gericht en op maat te begeleiden. Onze kernopdracht is zorgen voor leesverdieping en leesplezier, ondersteuning en inspiratie. De focus ligt vooral op het aanmoedigen van lezen en het vergroten van leesplezier, met voor elk kind een passend boek. Dat vergroot de kans op een duurzame impact voor alle leerlingen.”

Ongelijkheid verminderen (SDG 10)

Afhankelijk van de mogelijkheden die de schoolgebouwen bieden, is in de 23 deelnemende onderwijsinstellingen een leuke, toegankelijke plaats ingericht als leesplek. “Kinderen en leerkrachten moeten er steeds terechtkunnen om te lezen”, vindt bibliotheekschepen Anniek Nagels. “De boeken mogen ook mee naar huis, dat is zelfs expliciet de bedoeling. Dat er hier en daar een boekje achterblijft, vinden we niet zo erg. Het gaat ons er vooral om lezen te stimuleren en leesplezier te bevorderen, met een passend boek voor elk kind. Wij gaan voor een positief leesklimaat voor alle Genkse kinderen, ook en vooral voor hen voor wie dat niet zo evident is. In de sociale en cultuurdiverse context van een stad als Genk is dat voor ons een belangrijke beleidsdoelstelling.”

Partnerschap (SDG 17)

Niet elke juf of meester is een boekenwurm, maar in elk schoolteam zitten wel een of meer enthousiaste medewerkers die de perfecte leesambassadeur zijn. Die leescoördinator wordt het vaste aanspreekpunt voor de bibliotheekmedewerkers. De juffen en meesters staan uiteraard zelf in voor technisch lezen, begrijpend lezen, leesmotivatie en leesgedrag. Bib op School zorgt voor een rijk en gevarieerd aanbod van recente lees- en informatieve boeken die aansluiten bij het leesniveau en de interesses van de leerlingen, en voor leesbevorderingsactiviteiten op klas- en schoolniveau. Een belangrijke doelstelling is ook het stimuleren van ouderbetrokkenheid. Ouders moeten ervoor zorgen dat de boeken ook thuis een plaats krijgen. Ze kunnen samen met de leerkrachten ook beter inspelen op hun kinderen. Waar snelle lezers vroeger vijf weken moesten wachten op nieuw leesvoer, kunnen ze nu sneller wisselen. Trage of twijfelende lezers krijgen dan weer extra tijd.

Duurzame gemeenschappen (SDG 11)

Het team van de Genkse stadsbibliotheek had drie schooljaren nodig om het project Bib op School uit te rollen over het hele grondgebied van Genk. Nu elke school een toegankelijke en uitnodigende lees- en boekenruimte ingericht* heeft, wordt stilaan duidelijk dat Bib op School een veel duurzamer karakter heeft dan de vroegere Bibtruck. En zoals dat wel vaker gaat als het over duurzame ontwikkelingsdoelen gaat, moesten daarvoor wel wat vooroordelen overwonnen worden.

De directies van de scholen – en ook heel wat leerkrachten – waren in eerste instantie afwachtend, maar stilaan valt Bib op School in zijn plooi. “Ik ga heel eerlijk zijn: in het begin had ik iets van ‘moeten wij dit er ook nog bijnemen?”, bekent een schooldirecteur. ”Maar nu alles loopt, ben ik daar helemaal van teruggekomen. De bibliotheek is echt een verrijking voor onze school, diepgaand, en op lange termijn.”

“De reacties van de leerlingen zijn alvast bijzonder positief”, ervaart educatief medewerkster Véronique Weijnjes. “Een kind dat niet graag las, kwam onlangs naar ons toe: ‘Juf, ik denk dat ik nu mijn wauw-boek gevonden heb.’ Daar doen we het voor. Als zowel leerkrachten als leerlingen zeggen: ‘Zonder jullie zouden we dat boek nooit gekozen hebben’, dan weten we dat we goed zitten.”