Sinds 2002 zet de Robin Hood Foundation zich in voor het versterken van schoolbibliotheken in publieke scholen in New York. Deze gekende New Yorkse non-profit- en liefdadigheidsorganisatie werd opgericht in 1988 en focust zich sindsdien op het bestrijden van de negatieve gevolgen en problemen van armoede in de Amerikaanse grootstad. Voor de organisatie en het stadsbestuur was het duidelijk dat armoede mee bestreden kan worden in het onderwijs. In dit artikel focussen we ons op hun toch wel opmerkelijke, grote investering en herwaardering van schoolbibliotheken, die een essentiële rol zouden spelen in het terugdringen van de negatieve gevolgen van armoede bij jongeren.

The Robin Hood Foundation

Deze non-profitorganisatie is de grootste van haar soort in New York. Reeds 35 jaar helpt en ondersteunt de Robin Hood Foundation andere organisaties die in laagdrempelig contact staan met arme en minderbedeelde New Yorkers. Tot op heden zijn dat meer dan tweehonderd armoedebestrijdingsprogramma’s. De insteek is heel divers: van het helpen bij voedseltekorten en daklozen tot het ondersteunen van onderwijs. Ook heeft de organisatie een noodfonds voor rampen in en rond New York. De financiële middelen komen van private personen, bekendheden en bedrijven in en buiten de stad.

The Robin Hood L!brary Initiative

In 2002 publiceerde The New York Times een artikel over het nieuwe initiatief van de Robin Hood Foundation en het Departement van Onderwijs van de stad New York². Het artikel begon met de volgende stelling: “One reason that 60 percent of New York City public-school children read below grade level is that many elementary schools don’t have libraries.” Wanneer er wel een bibliotheek aanwezig was, had deze vaak geen bibliothecaris, een kleine collectie en een beperkte werking¹.

De link tussen armoede en achterstand op school is al enkele malen wetenschappelijk bewezen. Ook het verband tussen opgroeien in armoede en het ontwikkelen van leesachterstand. Aangezien voornamelijk de minst gebudgetteerde publieke scholen in de stad te kampen hadden met leerlingen uit armere families, was het voor het Departement van Onderwijs van de stad en de Robin Hood Foundation duidelijk dat er geïnvesteerd moest worden in het opwaarderen van bestaande schoolbibliotheken en het oprichten van nieuwe in de ‘armste’ publieke New Yorkse scholen en scholen met een lage academische uitstroom. Zo werd het Robin Hood L!brary Initiative geboren.

Tot op heden werden door dat initiatief meer dan zestig schoolbibliotheken gerenoveerd en opgericht. Privébedrijven en organisaties doneerden geld en boeken op maat van de scholen. Verschillende architectenbureaus werkten dan weer samen met de stad, de scholen en de Robin Hood Foundation om nieuwe bibliotheken uit te tekenen of bestaande te ‘refurbishen’. Pentagram, een designstudio, droeg bij aan het uitwerken van grafisch design op maat van het project (signalisatie, branding enzovoort).

Het doel van dit project is voor de Robin Hood Foundation en de grootstad duidelijk: geef minder welvarende scholen en scholen met een hoog aantal minderbedeelde leerlingen middelen voor een eigen schoolbibliotheek met een uitgebreide collectie op maat, een aantrekkelijk interieur, aanspreekbare opgeleide bibliotheekmedewerkers en een laagdrempelige plek waar leerlingen kunnen lezen, verkennen, ontspannen en studeren. Op die manier verhoog je de geletterdheid en verlaag je de drempel tot lezen op school en thuis. Je zorgt er ook voor dat leerlingen altijd gratis toegang hebben tot literatuur en cultuur. De schoolbibliotheken zorgen eveneens voor een aantrekkelijke school en maken haar met naschoolse activiteiten ook toegankelijker voor ouders en andere geïnteresseerden. Dat zorgt voor meer ouderbetrokkenheid.

En wat met de toekomst?

Vanuit de Robin Hood Foundation wordt dit project met de stad en de scholen gecontinueerd na heel wat positieve feedback van de stad, onderwijs, bedrijven en het werkveld. Scholen kunnen voor het komende kalenderjaar weer kandideren om middelen te verkrijgen voor (ondersteuning van) een schoolbibliotheek:

• één positie voor een schoolbibliothecaris, gecertificeerd door het New York State Education Department, aan het gemiddelde lerarenloon van de school;
• één paraprofessionele positie aan $40,201;
• naschoolse of weekendactiviteiten aan $13,374;
• bibliotheekboeken aan $6.26 per leerling, zoals geteld op 31 oktober 2022.

Extra voorwaarden voor de scholen zijn wel dat de bibliotheekdiensten ook beschikbaar zijn voor de buurt tijdens naschoolse en weekendwerking. Daarnaast dienen lonen en dienstverlening te passen binnen een aantal opgestelde criteria van de Robin Hood Foundation en de stad New York.

Een evaluatie …

Volgens de American Library Association (ALA) zou elke school in de Verenigde Staten (VS) een eigen schoolbibliotheek moeten hebben. Ze ijveren dan ook bij de verschillende overheden en besturen voor het behoud en de erkenning van bestaande schoolbibliotheken en het oprichten van nieuwe, met een omkaderde werking. Volgens de ALA zouden er naar schatting (want er zijn geen jaarlijkse bevragingen beschikbaar) 82,300 schoolbibliotheken zijn in public schools. Tel daarbij dan nog eens 22,991 schoolbibliotheken in private schools. Op een totaal van ongeveer 123,627 bibliotheken is dat natuurlijk een gigantische hoeveelheid³. Hoeveel schoolbibliotheken zou Vlaanderen tellen?

Het L!brary Initiative kadert perfect binnen de vraag van de ALA om een blijvende investering te doen in bestaande en nieuwe schoolbibliotheken. Ik zou zelf een mooie evaluatie over dit initiatief kunnen schrijven aan de hand van verschillende getuigenissen, maar de collega’s van designstudio Pentagram vatten op hun site in de volgende woorden hun mening samen over het democratiserende project; “To date, The Library Initiative has created over 60 new libraries in schools in underserved neighborhoods throughout New York City, introducing the world of reading to new generations of students. As P.S. 47 librarian Joanne Davis told the Times, “A lot of students here have never been in a school library or even a public library.” Robin Hood executive director David Salzman observes that each school library impacts “5 percent of a school’s real estate but 100 percent of its students.” All of this means that The Library Initiative is a remarkable testimony to the power of design, and one of our favorite projects.”⁴

Literatuurlijst

¹ Louie Elaine, SCHOOL PROJECTS; Libraries Invite Young Readers to Check In, laatst geraadpleegd op 06/10/23: https://www.nytimes.com/2002/05/23/garden/currents-school-projects-libraries-invite-young-readers-to-check-in.html?searchResultPosition=5.

² SCHOOL ALLOCATION MEMORANDUM NO. 30, FY 2024, laatst geraadpleegd op 06/10/23: https://www.nycenet.edu/offices/finance_schools/budget/DSBPO/allocationmemo/fy23_24/fy24_docs/fy2024_sam030.htm.

³ School Libraries & Education, laatst geraadpleegd op 06/10/23: https://www.ala.org/advocacy/school-libraries ; Library Statistics and Figures: Number of Libraries in the United States, laatst geraadpleegd op 06/10/23: https://libguides.ala.org/c.php?g=751692&p=9132142.

⁴ The L!brary Initiative, laatst geraadpleegd op 06/10/23: https://www.pentagram.com/work/the-lbrary-initiative/story.