Tussen Brussel en Leuven ligt Kortenberg, een landelijke gemeente met ruim twintigduizend inwoners en een zeer levendige bibliotheek. Wij – een team van elf medewerkers (acht voltijdsequivalenten) – zijn trots op onze bibliotheek. In een tijd waarin al weleens bespaard wordt in de sector, is dat hier gelukkig niet zo en dat vertaalt zich in de werking.

Vooral onze publiekswerking valt op. Het vorige jaar (2022) telde zo’n 120 activiteiten, niet weinig voor een bibliotheek van onze grootte. Voor volwassenen zijn er lezingen, leesclubs, workshops, expo’s, filmavonden, Digidoktersessies en digitale hulp in de bibliotheek. Kinderen kunnen onder andere deelnemen aan Leeshelden, de Leesjury, voorleesuurtjes, CoderDojo’s, (theater)voorstellingen en workshops.

We hebben oog voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen, ofwel de SDG’s, van de Verenigde Naties en waken erover dat diverse thema’s zoals ‘werk en professionalisering’, ‘gezondheid en welzijn’ en ‘(gender)gelijkheid’ een plek krijgen in ons aanbod.

Bibliotheek zonder muren

Onze dienstverlening stopt echter niet bij de muren van ons gebouw. We maken ons sterk om de bibliotheek naar buiten te brengen, naar die mensen die zelf niet kunnen komen of nog niet voldoende weten wat een bibliotheek allemaal voor hen kan betekenen.

Zo lezen we voor bij anderstalige gezinnen in het kader van Boekenstoet en laten we jonge kinderen in de zomer de mooiste plekjes van Kortenberg zien tijdens een fantasierijk voorleesuurtje buiten.

Met de bakfiets

Om zoveel mogelijk verschillende doelgroepen te bereiken, zijn we een groot pleitbezorger van samenwerkingen. Zo werken we veel samen met de andere gemeentelijke diensten en zijn we aanwezig op zo goed als elke gemeentelijke speel- en infodag, zoveel mogelijk met onze elektrische bakfiets natuurlijk. We wilden graag een bakfiets om ons vlotter en herkenbaarder door Kortenberg te bewegen. Samen met deelgemeenten Meerbeek, Everberg en Erps-Kwerps telt Kortenberg zo’n 34,5 vierkante kilometer en het is dus niet nodig om altijd de auto te nemen. Onze opvallende fiets is een duurzaam vervoermiddel en we lenen hem ook uit aan de andere diensten. De collega’s maken zo tegelijkertijd reclame voor onze bibliotheek, een win-winsituatie. Het is wel even wennen aan zo’n bakfiets en, eerlijk is eerlijk, niet iedereen is er meteen mee weg. Daarom organiseren we testritjes en laten we collega’s en vrijwilligers de vrije keuze om al dan niet de bakfiets te nemen.

Basisscholen en boekenkastjes

Daarnaast trekken we ook naar de zes basisscholen in Kortenberg. We voorzien hen van boekenboxen op maat. Die bevatten soms enkel boeken en strips, maar vaak zit er meer in: knutselmateriaal en leuke opdrachtjes zodat de leerlingen in de klas actief bezig kunnen zijn met de boeken. Ten slotte kunnen ze ons ook altijd vragen voor voorleessessies. Uiteraard gaan wij niet enkel naar hen. Ook zij komen langs in de bibliotheek om die te leren kennen en om deel te nemen aan rondleidingen, workshops, spelletjes en voorstellingen.

Samen met de dienst Participatie maakten we mogelijk dat inwoners een boekenruilkast kunnen aanvragen om in hun straat te plaatsen. De bibliotheek ging op zoek naar duurzame en mooie kastjes, aanvragen worden gedaan bij de dienst Participatie. De aanvrager, soms een gehele straat, staat zelf in voor het onderhoud van die boekenkast.

Bib aan huis

In zo’n bibliotheek zonder muren mag Bib aan Huis natuurlijk niet ontbreken. Wij zien die dienst opvallend ruim qua opzet, en richten ons niet alleen op individuen voor wie het tijdelijk of voor langere periode moeilijk is om zelfstandig naar de bibliotheek te komen. Denk aan mensen die slecht ter been zijn, langdurig ziek, blind of slechtziend, personen met een motorische handicap of mensen met een mentale of psychische beperking. Maar ook grotere groepen of organisaties, zoals rusthuizen, serviceflats en onthaalouders in de gemeente spreken we aan. En: de gesloten jeugdinstelling De Grubbe.

Die laatste wilden we bewust niet overslaan. In de instelling werd dit jaar een werkgroep vrijwilligers opgestart met als doel ‘buiten naar binnen halen’. Onze vraag of ze nood hadden aan bibliotheekmateriaal kwam als geroepen en zo brengen wij een stukje Kortenberg en bij uitbreiding de gemeenschap naar binnen. Ze geven aan dat ze op deze manier hopen de jongeren te kunnen prikkelen en een zaadje te planten om later toch ook eens een boek of strip te pakken. Het feit dat er iemand de tijd neemt een boek uit te zoeken en te brengen, heeft voor de jongeren emotionele waarde. Ze leren zo ook zorg te dragen voor een geleend boek, afspraken rond lenen na te komen en na te denken over hun interessegebieden.

Samen met een enthousiaste groep vrijwilligers, plannen wij maandelijks tijd in om die groepen en individuen te voorzien van lees-, kijk- en luistervoer of een gezelschapsspelletje uit de spelotheek, én maken we tijd voor een babbeltje. Niet alleen proberen we op deze manier mensen uit hun isolement te halen, we doen ook ideeën op voor onze werking. Bovendien is een gezellige babbel op zijn tijd gewoon broodnodig en plezierig. Het kan zoveel betekenen voor die doelgroep.

De vrijwilligers

Onze vrijwilligers – ze zijn met zo’n 35 in totaal voor onze gehele werking – zijn net zoals in elke andere bibliotheek enorm kostbaar. Ze ondersteunen ons niet alleen bij Bib aan Huis, maar ook bij leesbevorderingsactiviteiten, het onderhoud van onze plantenruilkast ‘de groenbib’ en Digipunt, en bieden een extra helpende hand tijdens drukke dagdelen of activiteiten. Deze groep, vooral inwoners van Kortenberg, draagt bij aan het versterken van onze gemeenschap en we nemen dat dan ook niet zomaar voor lief. Begin dit jaar bedankten we hen onder meer met een vrijwilligersfeest.

Binnen enkele jaren mogen we die ‘bibliotheek zonder muren’ wel bijzonder letterlijk nemen. Onze bibliotheek is gevestigd in het Administratief Centrum waar dan hopelijk een grote verbouwing zal gebeuren. We zijn al volop aan het nadenken over hoe we onze werking dan optimaal kunnen laten draaien. Bibliotheken die al grote verbouwings-, of herinrichtingswerken achter de rug hebben, mogen ons zeker contacteren voor tips! Tegelijkertijd staan wij altijd open voor het geven van feedback. Denk je erover na om met jouw bibliotheek een van bovenstaande projecten aan te pakken en wil je graag weten hoe wij het doen? Neem zeker contact op via bibliotheek@kortenberg.be.