De rol van outreach

Met het internet hebben we gemakkelijk toegang tot een overvloed aan informatie, ook op het gebied van gezondheid. Niet alle informatie is echter even betrouwbaar of relevant, waardoor het vinden van kwalitatieve informatie een uitdaging kan zijn. Hoe gaan we daar nu op een verstandige manier mee om?

Het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg Gent (KCGG) van de Universiteit Gent (UGent) heeft als doel het brede publiek vaardiger te maken in het omgaan met deze informatie. Als kenniscentrum van de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen en de faculteit Farmaceutische Wetenschappen van de UGent, en van het UZ Gent vinden we het belangrijk om onze expertise te delen in het kader van maatschappelijke outreach. Als academisch kenniscentrum zijn de diensten in de eerste plaats gericht naar studenten, onderzoekers en artsen. Daarnaast beschikken we over een netwerk aan contacten binnen de universiteit, het ziekenhuis en erbuiten. Dat netwerk kan ingezet worden om het brede publiek te helpen kwalitatieve informatie op te zoeken en te gebruiken.

We delen expertise, verworven kennis, bronnen en collectie om zowel te informeren als te inspireren en zo kennis te delen. Samenwerkingen met partners zoals openbare bibliotheken zijn cruciaal om het brede publiek te bereiken en nieuwe gezondheidsvaardigheden aan te leveren om zo de gezondheid te verbeteren en (digitale) isolatie te verminderen.

Samen met collega’s van de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen wordt eraan gewerkt om de brug tussen de academische wereld en het publiek te leggen. Het KCGG doet dat op verschillende manieren: door mee te werken aan Dag van de Wetenschap (DVDW), door een jaarlijkse tentoonstelling, door bijdragen op congressen en door samenwerkingen met partners zoals LuKiArt en Avansa.

Dag van de wetenschap

Op 27 november 2022 vond DVDW plaats en werkte het KCGG samen met lokale verenigingen, zoals de vzw LuKiArt, om activiteiten te organiseren. Onder leiding van Sabine Pauwaert, konden kinderen longen en longblaasjes namaken tijdens een kinderworkshop. LuKiArt organiseert kunstateliers voor zieke kinderen of kinderen met een ernstig ziek gezinslid, zowel individueel als in groep. Bij elke activiteit vertrekken ze vanuit de persoonlijke context en eigenheid van het kind, met als doel een glimlach te toveren op het gezicht van de kinderen. Actieve kunstcreatie werkt helend voor kinderen en hun omgeving en elk kunstwerk is een blijvende herinnering.

Het KCGG probeert hier een brug te slaan door haar kennis te delen en haar netwerk beschikbaar te stellen, zodat meer verenigingen zichtbaar worden.

> kunstopmaatvanhetziekekind.be

Tentoonstelling

Het KCGG hecht veel waarde aan maatschappelijke outreach en organiseert daarom jaarlijks een tentoonstelling die vrij toegankelijk is, en steeds wetenschappelijk onderbouwd. Meestal is het thema gerelateerd aan de geneeskunde. Dit academiejaar koos het KCGG voor Humor in de Geneeskunde. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat humor een belangrijke rol speelt in de gezondheidszorg, zowel voor de patiënt als voor de zorgverlener, om het hoofd te bieden aan de uitdagingen binnen de gezondheidszorg. Humor kan voor patiënten moeilijke situaties bespreekbaar maken en medische informatie toegankelijker laten zijn. Een goed wetenschappelijk onderbouwd voorbeeld van humor in de zorg zijn de Cliniclowns: een organisatie die zorgt voor afleiding en plezier bij bijvoorbeeld jonge patiënten die in het ziekenhuis verblijven. Daarnaast ontwikkelt graphic medicine (strips over medische onderwerpen) zich meer en meer als bron. Door het medium spreekt dat jongere patiënten meer aan.

Voor deze tentoonstelling werkte het kenniscentrum samen met andere partners zoals professor Tom Depuydt, een stralingsfysicus van het UZ Leuven, die in samenwerking met LEGO een bouwpakket voor kinderen ontworpen heeft voor wanneer ze behandeld worden met protontherapie. Ze kunnen stap voor stap een aantal aspecten nabouwen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op en vertrouwd raken met de verschillende stappen in hun behandeling. Zo kan een kille behandelingsruimte met indrukwekkende toestellen minder beangstigend lijken. Het educatieve spel helpt de kinderen rustig te blijven tijdens de behandeling, waardoor er nauwkeuriger gewerkt kan worden en er minder anesthesie nodig is. Bovendien worden de ouders betrokken bij het spel, zodat zij op de hoogte zijn van de behandelingswijze van hun kind.

> graphicmedicine.org
> cliniclowns.be
> bit.ly/protontherapieLEGO

Dr. Google

Onderzoek toont aan dat mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden meer kans hebben om gezondheidsproblemen te ervaren en minder goed in staat zijn om de nodige behandelingen te volgen. Het zoeken naar gezondheidsinformatie op het internet is nuttig, maar het kan verwarrend en beangstigend zijn. Het is daarom belangrijk om aandacht te besteden aan gezondheidsvaardigheden en deze te verbeteren, zodat mensen beter in staat zijn om gezondheidsinformatie te begrijpen en toe te passen.

Het KCGG heeft als kenniscentrum een belangrijke rol bij het vergroten van het bewustzijn over gezondheidsvaardigheden en het bijbrengen van deze vaardigheden. Daarom is het KCGG gestart met sessies rond het opzoeken van betrouwbare gezondheidsinformatie bij het brede publiek. Deze worden in samenwerking met Avansa in openbare bibliotheken georganiseerd. Daarnaast biedt het KCGG deze sessies ook aan in het ziekenhuis, tijdens bijvoorbeeld een patiëntenraad of tijdens evenementen zoals DVDW. Het doel van deze sessies is om de voor- en nadelen te verduidelijken van het zelf zoeken naar gezondheidsinformatie en dat aan te leren aan de hand van praktische voorbeelden. Zo wordt er uitgelegd waar de informatie zich bevindt (surface-, deep- en darkweb) en worden er tips gegeven om de betrouwbaarheid van bronnen te controleren. Daarnaast werkt het KCGG samen met partners, zoals experten op het gebied van onderzoek rond gezondheidsapplicaties. Een belangrijk element van deze sessies is de mogelijkheid om vragen te stellen en in open dialoog van elkaar te leren.

> bit.ly/DokterGoogle

Conclusie

Het is belangrijk om gezondheidsvaardigheden te bevorderen en ervoor te zorgen dat iedereen toegang heeft tot betrouwbare gezondheidsinformatie. Door middel van samenwerking en het delen van kennis draagt het KCGG bij aan het vergroten van de gezondheidsvaardigheden van individuen en gemeenschappen en hoopt het als dienst mee bij te dragen tot een positieve impact op de gezondheidsresultaten van iedereen.