De Nuit des Bibliothèques (Nacht van de Bibliotheek), een initiatief van de Bibliothèque Centrale van de provincie Waals-Brabant, vierde in december 2022 zijn elfde editie. Het doel van dit jaarlijkse evenement is om kinderen en hun families bijzondere leeservaringen aan te bieden.
Aanvankelijk werd het evenement alleen voorgesteld door de Bibliothèque Centrale van Waals-Brabant, maar geleidelijk aan is het uitgebreid naar het hele netwerk van openbare bibliotheken in de Franse Gemeenschap (Fédération Wallonie-Bruxelles). In 2022 namen niet minder dan 128 bibliotheken met een breed scala aan activiteiten deel.
Het voornaamste doel van de Nuit des Bibliothèques is om gezinnen bewust te maken van de voordelen van lezen voor de allerjongsten. Bibliotheken willen banden creëren tussen gezinnen door leuke activiteiten rond boeken aan te bieden. Het initiatief is ook bedoeld om de rol van bibliotheken als belangrijke spelers in het bevorderen van lezen en levenslang leren te versterken.
Tijdens deze speciale avond (die plaatsvindt op de vrijdag voor de start van de kerstvakantie) bieden de bibliotheken de activiteit Un doudou, un livre et au lit ! (‘Een knuffel, een boek en dan naar bed!’) aan. Dat is een vertelactiviteit voor kinderen in pyjama, die voor de gelegenheid samen met hun knuffel komen. Deze voorleessessies in groepsverband, onder leiding van verhalenvertellers, stimuleren de verbeelding van kinderen en hun ouders, en versterken de familiebanden en de band met het lezen.
De actie loopt door tijdens de vakantieperiode en gedurende heel de maand januari. De bibliotheken organiseerden een grote verscheidenheid aan activiteiten, afgestemd op de doelgroep van nul- tot vijfjarigen en hun gezinnen, zodat kinderen de kans krijgen om zich op een plezierige manier onder te dompelen in de wereld van boeken. Tot deze activiteiten behoorde Doudou it yourself (‘Knutsel je eigen knuffel’), rond het thema van de nacht en de knuffelbeesten. Sommige bibliotheken maakten hun eigen knuffels, terwijl andere lampen versierden of voorstellingen verwelkomden.
Een andere aangeboden activiteit is Au dodo les doudous (‘Slaap, knuffel, slaap’), waarbij het de bedoeling is dat een kind zijn knuffel in de bibliotheek afgeeft en de volgende dag weer ophaalt, samen met enkele boeken. Tijdens hun verblijf maken de knuffels zogezegd een gezellige puinhoop van de bibliotheek. Bibliotheken met een bibliobus organiseren ook La tournée des marchands de sable (‘De ronde van de zandmannetjes’). Dat zijn evenementen en lezingen voor een minder goed bereikbaar publiek, zoals opvangcentra voor asielzoekers en vrouwenopvangcentra.
De Nuit des Bibliothèques was een groot succes bij de gebruikers, en bibliotheken die voor het eerst meededen, wilden dat graag blijven doen. Bibliotheken die nog niet meededen, kregen door het succes zin om alsnog mee te doen.
Naast het evenement zelf hielp de Nuit des Bibliothèques ook om de banden aan te halen tussen de verschillende openbare bibliotheken in de Franse Gemeenschap, waardoor het imago van het netwerk van Franstalige openbare bibliotheken versterkt werd.
Bibliotheken die nog niet meededen, kregen door het succes zin om alsnog mee te doen
Met een gemeenschappelijke huisstijlgids, een visueel ontwerp en een illustratie van de getalenteerde Brusselse jeugdschrijfster en illustratrice Jeanne Ashbé communiceert elke bibliotheek via gemeenschappelijke communicatiemiddelen om de samenhang van het evenement te garanderen.
De steunpunten in de Franse Gemeenschap organiseren ook een ander groot transversaal evenement: Lire dans les parcs (‘Het park leest voor’). Dat initiatief bestaat uit het voorlezen in de openbare ruimte en vindt plaats tijdens de schoolvakantie van de Franse Gemeenschap in juli en augustus. Op elke locatie is een openbare bibliotheek aanwezig, zodat kinderen aangemoedigd worden om de bibliotheek te bezoeken buiten de voorleessessies in het park. In het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, waar dit jaar de 22ste editie plaatsvond, wordt het evenement geïnitieerd en gecoördineerd door het Centre de Littérature de Jeunesse de Bruxelles (CLJBxl) en ieder jaar nemen meer Brusselse gemeenten deel. De visuele vormgeving voor dit evenement verandert elk jaar, en daarbij wordt een Belgische of in België verblijvende illustrator in de kijker gezet. Net als bij de Nuit des Bibliothèques worden een gemeenschappelijke huisstijl en gemeenschappelijke communicatiemiddelen aan de deelnemende bibliotheken aangeboden.
In dezelfde geest organiseert de Bibliothèque Centrale van de provincie Henegouwen al enkele jaren de Printemps des Bibliothèques (‘Lente in de bibliotheek’). Dat is een publieksevenement dat op een vrijdagavond in mei georganiseerd wordt. Het idee is om een ongewone activiteit aan te bieden en zo het stereotiepe beeld dat mensen vaak nog van bibliotheken en bibliothecarissen hebben te doorbreken.
De ondertitel van het evenement zegt het eigenlijk al: ‘Biblio Night Fever!’ Ook dat evenement zal in andere Franstalige provincies en in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest georganiseerd worden. Het is echt in het belang van de steunpunten om deze transversale evenementen te organiseren en verschillende doelstellingen te realiseren: het imago van bibliotheken versterken ten aanzien van het brede publiek, maar ook het delen, het uitwisselen en de samenhang tussen de verschillende netwerken aanmoedigen.
Samenvattend kan men zeggen dat het evenement Nuit des Bibliothèques aangetoond heeft dat openbare bibliotheken een essentiële rol spelen in het gemeenschapsleven door de toegang tot cultuur te bevorderen en het ontdekken van boeken aan te moedigen. Door aantrekkelijke activiteiten aan te bieden, kon de Nuit des Bibliothèques een divers publiek bereiken en laten zien dat lezen voor iedereen een bron van plezier en voldoening kan zijn. De kers op de taart is dat alle aangeboden activiteiten helemaal gratis zijn.
Afspraak in de bibliotheek op 22 december voor de twaalfde editie van de Nuit des Bibliothèques!