Tijdens de VVBAD-ledendag van 16 maart in Kazerne Dossin nam David Nassen (IDEA Consult) ons mee in de wereld van ledenverenigingen. Hij zocht samen met ons een antwoord op de vraag welke richting onze vereniging uit kan gaan en hoe we volop kunnen genieten van alle voordelen die een ledenvereniging te bieden heeft. De kaders, bedenkingen en reacties nemen we mee in onze denkoefening over het ledenaanbod. We willen namelijk tegen 2024 onze ledenvoordelen op scherp stellen en onze communicatie hierover versterken. Mogelijk zijn de tips ook interessant voor de werking binnen je eigen organisatie. Wat nemen we mee van dit denkmoment met negentig betrokken leden?

Laten we meteen beginnen met enkele zeer concrete tips die onze leden kregen om het meeste uit hun lidmaatschap te halen:

• Deel je ervaringen met anderen. Heb je een project of een werking waarover je graag vertelt en kennis deelt met collega’s, laat het dan weten aan het VVBAD-coördinatieteam of aan een van de betrokken bestuursleden.
• Deel artikels uit META met collega’s die er baat bij kunnen hebben, zodat ook zij kunnen bijleren, of er een interessante discussie kan ontstaan.
• Overtuig je team om samen naar Informatie aan Zee te gaan; maak er een teamuitstap van en bereid die bijvoorbeeld voor met een overzicht van wie welke lezingen zal volgen.
• Je hebt ongetwijfeld zelf nog wel wat ideeën en best practices? Laat het ons weten: vvbad@vvbad.be.

Lid versus klant

Een heldere boodschap van David Nassen die voor onze sector in het bijzonder interessant is: als lid ben je geen klant. Wanneer we als klant niet tevreden zijn over het aanbod in de winkel, dan vertrekken we en gaan we bij een concurrent. Als ontevreden lid stellen we echter vragen en geven we input. Want het is onze ledenvereniging, die onze belangen behartigt en onze rol als professional versterkt. Zo is er maar één. We maken er met onze ervaring en expertise een verschil en wanneer er ons iets gevraagd wordt – bijvoorbeeld om te vertellen over een ervaring uit ons vakgebied – dan nemen we dat ook graag in overweging. Niets moet, veel kan.

Vakmanschap versus ondernemerschap

Is de VVBAD een ledenvereniging voor de informatieprofessionals of voor de instellingen waar zij werken? Het is een vraag die al eens gesteld wordt en waar ook andere verenigingen mee geconfronteerd worden. Verenigingen groeien in de loop der tijd. Daar waar oorspronkelijk de focus lag op vakmanschap, de pure essentie van een stiel, evolueert de nood aan werkgeverschap en zelfs ondernemerschap. Door je werkveld te zien binnen een bredere maatschappelijke context en raakvlakken te vinden met andere thema’s, kun je ook nieuwe pistes voor relevante samenwerkingen – en eventueel subsidies – bewandelen.

Gezonde vereniging

Een snelle vergelijking met beschikbare cijfers leert ons dat een beroepsvereniging in Nederland gemiddeld negen voltijds equivalenten (vte) heeft. In vergelijking werkt de VVBAD met haar vier personeelsleden met een kleine ploeg. Een sterke troef van de organisatie is dat inkomsten niet allemaal uit dezelfde hoek komen. De vereniging draait op inkomsten uit lidmaatschap, activiteiten, sponsoring en een heel klein deel subsidie. Daarbij komt dat de leden zeer betrokken zijn, zoals bijvoorbeeld bij de organisatie van activiteiten en de invulling van het congres Informatie aan Zee. Maar ook de opkomst voor deelname aan de ledendag is hoog.

Voordelen of meerwaarde?

Wat zorgt ervoor dat we lid worden van onze beroepsvereniging? En wat zorgt ervoor dat we lid blijven? We gingen samen op zoek naar de nuance tussen voordelen en meerwaarde, waarbij een voordeel kan zijn dat je korting krijgt op je deelname aan het congres Informatie aan Zee of andere vormingsmomenten. De meerwaarde is echter iets veel waardevollers. Het is het feit dat je toegang hebt tot een congres waar je kennis opdoet en in contact komt met collega’s die inspirerende ervaringen met je delen. Iedereen schreef op wat voor hem of haar een voordeel of meerwaarde vormt van het lidmaatschap. De input geeft wat stof tot nadenken voor onze communicatie.

Welke meerwaarde zien we?

Tijdens de denkoefening werden onder andere de volgende punten als meerwaarde aangehaald:

• toegang tot een netwerk en klankbordgroep;
• verbinding met collega’s;
• kennisuitwisseling;
• zowel verbreden als verdiepen in vakgerelateerde onderwerpen;
• inspiratie uit andere deelsectoren met gelijkaardige uitdagingen;
• impact op de evoluties in het vakgebied;
• betrokkenheid bij de sector;
• op de hoogte zijn van wat er leeft;
• versterking van je imago als informatieprofessional en het imago van je sector;
• belangenbehartiging op verschillende niveaus.

Als lid van de VVBAD hebben we toegang tot een waardevol netwerk van collega’s aan wie we vragen kunnen stellen en die een klankbord voor ons kunnen zijn. De informatiesector is divers, maar er zijn waarden die ons verbinden, zoals openheid, transparantie, inclusie en collegialiteit. Je ziet ook gelijkaardige uitdagingen en verschillende snelheden. Bij wetenschappelijke bibliotheken zie je bijvoorbeeld dat ze zich sterk maken in het omgaan met grote hoeveelheden digitale data. Een complexe uitdaging waar archiefinstellingen ook steeds meer mee geconfronteerd worden. Door ervaringen te delen, vermijden we dat elke instelling of elke deelsector opnieuw het warm water moet uitvinden.

Niet alle leden zijn hetzelfde

David Nassen maakte in zijn presentatie een onderscheid tussen:

• consumerende leden (nemen deel aan studiedagen en lezen META)
• actieve leden (willen meewerken en zijn betrokken)
• ambassadeur-eigenaar-leden (bestuursleden)
• kritische leden (zijn betrokken en geven kritische feedback)
• stille leden (lezen META, maar zijn niet betrokken)
• volgers (volgen het vanop een afstand)

Elk type lid heeft andere verwachtingen en dat is maar goed ook. Er is een beperkte groep van ambassadeur-eigenaar-leden nodig, maar de structuur wordt onwerkbaar als elk lid zich op deze manier zou engageren. We tonen vaak door de tijd heen niet hetzelfde engagement. Het ene moment zijn we mogelijk meer betrokken dan het andere. En dat is helemaal oké.

Toekomstvisie

Het gaat niet om de noden van de sector vandaag, maar om de maatschappelijke relevantie van morgen. Het is daarbij, zo stelt David, niet nodig om telkens als beroepsvereniging standpunten in te nemen. Het is minstens zo waardevol dat we collega’s samenbrengen en kennisuitwisseling en discussie faciliteren. Door te tonen welke internationale tendensen en welke maatschappelijke en bersoepsspecifieke uitdagingen er zijn en debat hierrond te voeden, zetten we mensen aan het denken. De meerwaarde zit in ‘actie’ en ‘doen’. En wat we samen doen, doen we beter. Voor de toekomst nemen we alvast mee dat we los kunnen komen van onze huidige organisatiestructuur en meer in thema’s kunnen denken. Dat belooft een boeiende omschakeling te worden.

Wil jij je ook inzetten voor jouw beroepsvereniging? Je vindt de mogelijke rollen, met een beperkte tot sterke betrokkenheid en alle mogelijke tussenvormen, op onze website.