Onderzoek naar het aankoopbeleid van openbare bibliotheken in Vlaanderen (Vekeman, Colpaert, Meulders, Praet, & Sels, 2013) toont aan dat 90% van de bibliotheken zelf een leverancier kiest of een keuze maakt uit een zelf opgestelde lijst van mogelijke leveranciers bij het aankopen van boeken.
Deze 90% bibliotheken geeft 80% van het totale budget voor boeken uit. Slechts 10% van de bibliotheken kiest voor het aankopen van boeken voor een offerte met publicatie. Voor het aankopen van boeken zijn de bibliotheken — als gemeentelijke instellingen — gebonden aan de wet op de overheidsopdrachten. Afhankelijk van het bedrag van de aankoop hebben de bibliotheken de keuze uit verschillende procedures. Het onderzoek brengt in kaart voor welke procedures de bibliotheken kiezen. Uit de resultaten blijkt dat 55% van de bibliotheken werkt met bestelbonnen en 45% met offertes. Van deze 45% werkt 77% met een offerte zonder publicatie (onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking). De overige 23% van deze 45% werkt met een offerte met publicatie (Europese aanbestedingen, aanbestedingen, algemene offerteaanvragen of onderhandelingsprocedures met bekendmaking).
Uit de resultaten blijkt met andere woorden dat 90% van de bibliotheken zelf een leverancier kiest (bestelbonnen) of een keuze maakt uit een zelf opgestelde lijst van mogelijke leveranciers (onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking). Bibliotheken hebben dus ruim de mogelijkheid om te kiezen voor een boekhandel die voldoet aan hun verwachtingen. Maar dit houdt ook in dat boekhandels die nu geen leverancier zijn, weinig kans maken om leverancier te worden. Bibliotheken versterken dit bovendien door — indien ze aankopen via offertes — ‘ervaring met het leveren aan bibliotheken’ op te nemen als gunningscriterium of door te vragen naar ‘de naam van drie bibliotheken waaraan de voorbije jaren geleverd werd’.
Jan Colpaert en Andy Vekeman