De mobiele telefoon zal de pc voorbijsteken als het meest voorkomende apparaat om op het web te gaan. Het Gartner-rapport voorspelt dat er in 2013 meer dan 1,82 miljard smartphones of mobiele telefoons met webbrowser in omloop zullen zijn in vergelijking met 1,78 miljard pc's. Mobiele applicaties worden dus steeds belangrijker.
Eerste experimenten met mobiel internet aan de Universiteitsbibliotheek Gent in 2009 resulteerden in een mobiele versie van de MeerCat-catalogus. Deze in huis ontwikkelde webtoepassing, die overigens nog steeds kan worden geraadpleegd, is gebaseerd op vertrouwde technieken zoals HTML en CSS en biedt een toegang tot de catalogus die geoptimaliseerd is voor kleinere schermen.
Omwille van de diversiteit aan schermgroottes en het brede gamma aan webbrowsers op mobiele apparaten bleek het in de praktijk geen sinecure om een webtoepassing te ontwikkelen die geschikt was voor alle types mobiele telefoons op de markt.
Bij de ontwikkeling van mobiele applicaties is het van essentieel belang rekening te houden met de context van mobiele gebruikers. Mobiele gebruikers hebben altijd en overal toegang tot internet en willen vaak snel, zonder veel te moeten typen, specifieke informatie vinden. Bovendien is het mogelijk de locatie van een mobiele telefoon en zijn/haar gebruiker te bepalen, dankzij de ingebouwde GPS-functionaliteit.
Op zoek naar internationale voorbeelden van bibliotheken met mobiele applicaties, stootten we al snel op WorldCat mobile. De firma Boopsie die deze applicatie ontwikkelde, beschikte over een zeer interessante formule. Er werd dan ook beslist om met deze firma te werken voor het ontwikkelen van een mobiele applicatie. Zo kon op relatief korte tijd een kant en klare dienst uitgebouwd worden, gebaseerd op een native app (een programma dat op de telefoon wordt geïnstalleerd) die op alle types smartphones moet werken. De licentiekost, gebaseerd op het aantal FTE’s, lag veel lager dan de geschatte kost voor de ontwikkeling in huis van een gelijkaardige applicatie.
Zoeken in de catalogus kan op het Boopsie-platform op twee manieren geïmplementeerd worden; via z39.50 of met MARC dumps. Er werd gekozen voor de eenvoud van wekelijkse dumps van de ALEPH-catalogus (Aleph is het bibliotheeksysteem van Ex Libris in gebruik aan de Universiteitsbibliotheek Gent). Bovendien liet dit toe om gebruik te maken van het zogenaamd Smart Prefix systeem van Boopsie, waarbij gebruikers enkel beginletters van woorden moeten intypen en de resultaten onmiddellijk tijdens het typen getoond worden.
De UB Gent Mobile app die Boopsie in samenwerking met de Universiteitsbibliotheek ontwikkelde, bevat naast het zoeken in de catalogus nog een aantal andere diensten. Via ‘Library Network’ kunnen gebruikers snel bibliotheekadressen vinden en met behulp van de GPS zien ze onmiddellijk hoe ver de bibliotheek is. Een klein kompas geeft de juiste richting aan. Wanneer gebruikers inloggen via ‘My account’ kunnen boeken gereserveerd worden en ontleende boeken verlengd. Verder kan de infobalie gecontacteerd worden via de live chat en is er een link naar een lijst van databanken met een mobiele interface, de rss-feed van nieuwsberichten van de bibliotheek, de mobiele Facebookpagina en recente twitterberichten met de hashtag #UGent.
Een drietal personen binnen de bibliotheek waren voor een zeer beperkt deel van hun tijd betrokken bij de ontwikkeling van de app. Het opladen van de adresgegevens van UGent bibliotheken in Google Docs heeft wat moeite gekost, maar verder verliep de ontwikkeling en implementatie zeer vlot. Het beheer van de app gebeurt door bibliotheekmedewerkers. Via de met Boopsie gedeelde Google Docs-account kan de inhoud en layout van de app gewijzigd worden. Programmeerkennis is hiervoor niet nodig. Ervaring met rekenbladen en tekstverwerking volstaat om menuitems toe te voegen, zoals een lijst van mobiele databanken of een link naar een Facebookpagina. Wijzigingen zijn binnen enkele seconden zichtbaar zonder dat gebruikers daarvoor een update van de app moeten uitvoeren.
De ontwikkeling van mobiele services was een interessante ervaring waarbij niet enkel kennis werd opgedaan over mobiele technologieën maar ook veel geleerd werd over de voordelen van outsourcing ten opzichte van ontwikkeling in huis en cloud computing. De bibliotheek denkt nu na hoe ze moet inspelen op het huidige succes van e-readers en tablets.