Het archief als middel tot digitale burgerwetenschap: een startersgids voor een online community van transcribent-vrijwilligers
Kristof Selleslach & Tom Eerkens (Museum Plantin-Moretus)
Gorilla 1
Vrijdaf 10 oktober 12:20 - 12:50
In het archiefwezen vormt ontsluiting de hoeksteen van informatiedeling. Sinds enkele decennia wordt sterk ingezet op de digitalisering van archieffondsen om dit te bewerkstelligen. De volgende cruciale stap is de omzetting van deze oude geschriften naar een voor iedereen leesbare tekst. Door gebrek aan personeel, tijd en geld wordt dit echter vaak nagelaten. Tekstherkenning m.b.v. artificiële intelligentie biedt heel wat mogelijkheden, maar door blijvende foutmarges en de uniciteit van elk archief is er nood aan een menselijk oog voor correctie en interpretatie. Daarom coördineert Museum Plantin-Moretus sinds vorig jaar een online gemeenschap van transcribent-vrijwilligers om haar archiefcollecties te transcriberen. Archiefwezen, artificiële intelligentie en vrijwilligerswerk zijn er de bondgenoten in het steeds uitdijende proces van digitalisering in de informatiesector. Toegankelijke webapplicaties, zoals het tekstherkenningsprogramma Transkribus en het communicatieplatform Slack, vergroten daarbij de inzet van potentiële stakeholders. Deelname is immers laagdrempelig, vrijblijvend, en onbegrensd in tijd en ruimte. Bovendien treden vrijwilligers hier niet op als passieve bijstanders, maar worden zij actief gestimuleerd om elkaar te helpen, vondsten te delen en kennis uit te wisselen. Hun output vergroot op haar beurt de aanwezigheid van archiefmateriaal in de museale presentatie en diverse participatieprojecten. We zetten in deze lezing graag onze aanpak en stand-van-zaken van dit project uiteen, met aandacht voor de sterktes, valkuilen en hindernissen.