Sociale media als Facebook, X, Instagram, Tiktok en Reddit geven in deze tijd mede invulling aan de publieke sfeer. Uitwisseling van feiten en meningen over actuele onderwerpen vindt deels op deze platforms plaats. Problematisch is de ontbrekende zeggenschap over zaken als dataverzameling, -verhandeling en contentmoderatie. Deze kunnen van de ene op de andere dag veranderen, zoals bij Facebook eerder dit jaar.

Het verlaten van deze platforms wordt door velen als lastig ervaren, omdat zij er contact onderhouden met hun sociale netwerk. Het is geen sinecure om je familie, vrienden, collega’s en kennissen te bewegen naar een ander platform over te stappen.
Alternatieven zijn er onder meer in federatieve netwerken als Mastodon, Friendica, PeerTube en Pixelfed, waar gebruikers zelf een lokale instance kunnen opzetten en de huisregels kunnen bepalen.

Hebben (openbare) bibliotheken een voorbeeldfunctie in het helpen opschalen van federatieve netwerken? Bijvoorbeeld door zelf op deze netwerken actief te zijn, en door het gebruik ervan onder hun gebruikers te promoten en te ondersteunen door middel van informatie en workshops? Door middel van een rondetafelgesprek gaan, na een korte uiteenzetting van het onderwerp, de deelnemers aan deze rondetafel – idealiter uit Vlaanderen en Nederland – met elkaar in gesprek over wenselijkheid en mogelijkheden.